Има еден мал момент што многу возачи добро го познаваат. Откако ќе наполниме гориво, влегуваме во автомобилот, го даваме контактот и фрламе поглед кон стрелката. Резервоарот е полн – или барем речиси полн – и веднаш чувствуваме олеснување. Сепак, со оглед на растот на цените на горивото, малкумина се радуваат на тоа сценарио.
Кога резервоарот е полн или стрелката е при врвот, горивото практично исчезнува од нашите мисли.
Полниот резервоар значи повеќе од само поголем досег; тој ни дава чувство на сигурност, безбедносна резерва и чувство на контрола. Добро е познато дека луѓето природно подобро се справуваат со ситуација кога знаат дека имаат нешто во резерва.
Денес, погледот кон мерачот за гориво честопати подразбира нешто сосема друго. Наместо едноставно да се прашуваме колку гориво имаме, почнуваме да пресметуваме колку можеме да го „истегнеме“ преостанатото гориво пред следното полнење.
Цените на горивото растат, што значи дека возењето автомобил може значително да се одрази на семејниот буџет. Следствено, многу возачи сега ја ценат – и се обидуваат да ја искористат до последната капка – секоја количина гориво што ја имаат, бидејќи ретко го полнат резервоарот до врв. Тие ставаат гориво во вредност од одредена сума пари и се обидуваат да поминат што е можно повеќе километри. Одеднаш, како да сме го вклучиле копчето „Еко“ – барем она во нашите глави.
И токму тука на сцена стапува психологијата на празниот резервоар. Како што стрелката полека се приближува кон ознаката за резерва – паѓајќи побрзо од претходно бидејќи купуваме помали количини поради високите цени – горивото почнува да доминира во нашите мисли. Сличен принцип ни е познат и од сопственото тело. Празниот стомак не е само физичко чувство на глад; колку подолго сме без храна, толку повеќе таа го бара нашето внимание. Кога сме сити, речиси и да не размислуваме за храна. Како што гладот се засилува, тој се преместува од заднината во преден план и почнува да влијае на нашето расположение, концентрација и однесување. Сепак, кога „стомакот“ на автомобилот е празен, тој не станува нервозен како човекот – продолжува да вози нормално – но кај возачот започнува ментална пресметка. Почесто проверуваме колку километри преостануваат, ја пресметуваме потрошувачката на гориво и размислуваме кога повторно ќе треба да навратиме на бензинска станица.
Ова можеби претставува мал, нов извор на секојдневен стрес, но стана поизразено токму затоа што секое застанување за полнење гориво денес подразбира и финансиска одлука и психолошко прилагодување. Следствено, кога стрелката се приближува кон ознаката за резерва, тоа значи повеќе од само ниско ниво на гориво; нè потсетува на трошок што се повторува и кој сè повеќе создава чувство на неизвесност.
Можеби трошиме гориво исто како и секогаш, но од психолошки аспект, веќе не го доживуваме тоа на истиот начин.
