Во некои европски градови, присуството на само едно лице во автомобилот веќе не е само прашање на сообраќаен метеж.
Специјалните ленти наменети за возила со повеќе патници сè почесто се надгледуваат со камери способни да го детектираат бројот на лица во возилото, а возачите кои не ги почитуваат правилата се соочуваат со казни.
Сообраќајните власти во Шпанија дополнително го развиваат системот за надзор на таканаречените VAO или HOV ленти наменети за возила што превезуваат повеќе патници.
Овие ленти се означени со посебен сообраќаен знак, а на одредени делници, користењето на лентата бара во возилото да има најмалку две лица. Сепак, правилата варираат во зависност од патот, па возачите мора да внимаваат на сигнализацијата и на специфичните услови на делницата по која возат.
Особено интересен аспект на новиот систем е автоматизираното спроведување на прописите. Камерите можат да ја комбинираат идентификацијата на регистарските таблички со детекцијата на патници, овозможувајќи надзор без запирање на возилото. Неовластеното користење на таква лента во Шпанија може да резултира со парична казна од 200 евра.
Сепак, Шпанија не е единствената европска земја што го воведува овој начин на контрола и казнување. Франција веќе почна да ги казнува возачите кои ги користат специјалните ленти додека возат сами.
Од 3 март 2025 година, на дел од обиколницата Boulevard Périphérique во Париз функционира посебна лента наменета за возила со најмалку две лица, како и за јавниот превоз, такси-возилата и одредени други категории возила. Лентата е активна во работните денови, за време на утринскиот и попладневниот шпиц. Казната за прекршување на ова правило изнесува 135 евра.
За спроведување на правилото, француските власти воведоа систем за видеонадзор кој користи камери за броење на лицата во возилото, вклучувајќи ги и оние на предните и задните седишта, и за читање на регистарските таблички. Системот прво регистрира потенцијален прекршок, по што овластено лице го разгледува случајот пред да се изрече казна.
Слични ленти постојат и на делници од француските автопати А1 и А13, каде што исто така се резервирани за возила што превезуваат најмалку две лица. Целта: помалку автомобили и помалку сообраќаен метеж
И Шпанија и Франција ги оправдуваат овие мерки првенствено со потребата да се намалат сообраќајниот метеж, бројот на автомобили и емисиите на штетни гасови, особено во големите градови.
Затоа, пораката до возачите е сосема едноставна: нема проблем ако сте сами во автомобилот – проблемот настанува ако возите сами, а се вклучите во лента наменета за возила со повеќе патници. Целта во двете земји е иста: да се намали бројот на автомобили на патиштата преку поттикнување повеќе луѓе да патуваат во едно возило.
Ако ваков знак и систем на контрола бидат воведени во Скопје или во други поголеми градови во Македонија, најпрво би можело да се очекуваат промени во навиките на возачите. На одредени делници, особено во шпицот и на најоптоварените сообраќајници, лентите би биле наменети само за автомобили со најмалку двајца патници, јавен превоз, такси-возила и други изземени категории.
Тоа би можело да поттикне споделено патување до работа и училиште, да го намали бројот на автомобили и постепено да придонесе за помал метеж и загадување. Сепак, мерката би имала ефект само ако биде придружена со јасна сигнализација, функционален јавен превоз, добро одржувани коловозни ленти и прецизно информирање на граѓаните.
Во спротивно, таа би можела да предизвика забуна, дополнителни застои и чувство дека казнувањето е поважно од решавањето на проблемот. Ова е особено важно за Скопје, каде сообраќајот е значаен извор на загадување, а јавниот превоз сè уште нема доволен капацитет.
