Електричните автомобили заменуваат милиони барели нафта дневно – крајот на нафтената индустрија е на повидок и без помошта на Трамп.
Америка токму што ѝ направи услуга на индустријата на фосилни горива со усвојувањето на т.н. „Голем убав закон“ на Трамп, кој помина и во Претставничкиот дом и во Сенатот. Но, тоа не треба да се сфати како пресвртница во глобалната транзиција кон чист транспорт.
Визијата за иднината на патувањата без емисија на штетни гасови не е загрозена – напротив, таа и понатаму е жива. И покрај најновиот удар врз EV пазарот во Вашингтон, светот и натаму цврсто чекори кон масовно прифаќање на електричните возила, пишува InsideEVs.
За почеток, новиот закон ги укинува федералните даночни олеснувања за програмите за чиста енергија како што се соларната и ветерната, но и за електричните возила – и тоа порано од планираното. Истовремено, законот воведува даночни олеснувања за нафтените и гасните компании, покривајќи ги трошоците за бушење и развој.
Американските компании сега можат слободно да испуштаат метан – исклучително штетен гас кој придонесува за глобалното затоплување – во атмосферата, и тоа уште десет години, бидејќи е укинета казната за емисија на метан воведена во времето на администрацијата на Џо Бајден.
Звучи лошо – и е. Климатските експерти и екологистите предупредуваат дека овој закон може сериозно да го загрози квалитетот на воздухот, јавното здравје и дополнително да го забрза глобалното затоплување.
Сепак, според истражувањето објавено од BloombergNEF во нивниот извештај „Electric Vehicle Outlook 2025“, постои причина за оптимизам: се очекува дека електричните возила и понатаму ќе заменуваат милиони барели сирова нафта годишно.
Дури и ако американското забавување резултира со 14 милиони помалку продадени електрични возила на глобално ниво до 2030 година, глобалниот премин кон почиста енергија ќе продолжи, тврдат аналитичарите од BNEF.
Всушност, иако нафташите оваа недела прославија победа во САД, прогнозите за долгорочното работење на нафтената индустрија не се сјајни. Оваа „победа“ ќе им донесе само краткорочни придобивки. На долг рок, потрошувачката на нафта значително ќе опадне, додека продажбата на електрични автомобили ќе расте, особено со појавата на нови, понапредни модели.
Според сценариото на економскиот премин на BNEF, првиот милион барели нафта дневно што бил „заменет“ со електрични возила се случил уште во 2018 година. Сопствениците на EV престанале да посетуваат бензински пумпи, што значи дека нафтените компании ги изгубиле своите редовни купувачи. А истражувањата покажуваат дека повеќето луѓе кои поминале на EV не се враќаат на возила со SUS мотори.
Потребни беа уште шест години за да се „замени“ следниот милион барели гориво дневно – до 2024 година светот веќе „штедеше“ два милиона барели гориво секој ден благодарение на електричните возила. За споредба, тоа е речиси идентично со количината што Јужна Кореја ја троши во еден ден.
До крајот на оваа деценија, се очекува EV секојдневно да „штедат“ повеќе од пет милиони барели гориво. За контекст: САД во 2023 година трошеле околу 20 милиони барели нафта дневно, според податоците на Американската администрација за енергија.
Да опстанеле програмите за чиста енергија, таа бројка ќе опаѓала уште побрзо. Сепак, со Европа и Кина кои предничат во транзицијата кон електрична мобилност, САД ќе заостануваат.
Оваа проекција на падот на побарувачката за нафта значи дека и најголемите светски производители на нафта се свесни за влијанието на EV. Како што напиша Business Insider во 2023, Big Oil планира да стане Big EV. Нафтените гиганти веќе вложуваат милијарди во инфраструктура за полнење и во ископување на литиум – клучен материјал за батерии.
Chevron во јуни објави дека купил 125.000 хектари земјиште во Тексас и Арканзас за ископување литиум. BP масовно купува опрема за полнење од Tesla и компанијата Alpitronic. Shell Recharge, одделението на нафтената компанија Shell, веќе вложува во станици за полнење електрични автомобили ширум светот – во 2023 година ја отворија својата најголема станица за полнење во Шенжен со дури 258 брзи полначи на едно место.
Глобалниот замав кон електрични автомобили и други облици на чиста енергија значи дека падот на потрошувачката на нафта ќе продолжи да расте – и тоа без водство на САД. Иако во Вашингтон моментално слават нафтена ренесанса, долгорочната судбина на таа индустрија е практично запечатена.
