Нова анализа на раниот универзум, користејќи ги напредните можности на вселенскиот телескоп James Webb (JWST), откри интригантен феномен - повеќето галаксии во многу оддалечените делови на универзумот ротираат во иста насока.
JWST им овозможи на астрономите да ја набљудуваат инфрацрвената светлина емитирана од галаксиите пред околу 13 милијарди години, само 300 милиони години по Големата експлозија. Научниците од Државниот универзитет во Канзас анализираа слики од 263 галаксии доволно детално за да ја одредат нивната насока на ротација.
Според стандардните космолошки модели, универзумот треба да биде изотропен - без претпочитана насока на ротација. Сепак, резултатите покажуваат дека дури 60% од набљудуваните галаксии ротираат во насока на стрелките на часовникот. Поточно, од 263 галаксии, 158 ротирале во таа насока, додека 105 ротирале спротивно од стрелките на часовникот.
„Разликата е толку јасна што секој може да ја забележи без посебна експертиза“, рече раководителот на истражувањето, професор Лиор Шамир од Одделот за компјутерски науки.
🚨JWST August 6, 2025 Observation of 3I/ATLAS
— Skywatch Signal (@UAPWatchers) August 9, 2025
On August 6, 2025, the James Webb Space Telescope (JWST) conducted its first observation of the interstellar comet 3I/ATLAS using the Near-Infrared Spectrograph (NIRSpec). This was part of a planned campaign to study the comet… pic.twitter.com/vubyR5Lkf0
BEAKING NEWS🚨: On August 10, six planets will align, with four visible to the naked eye! pic.twitter.com/Zzb0wC37lv
— All day Astronomy (@forallcurious) August 10, 2025
Овој резултат ја доведува во прашање идејата за изотропијата на универзумот и ја зголемува можноста дека постои претпочитана насока на ротација на големи размери. Меѓу моделите што би можеле да го објаснат ова се:
- Елипсоиден универзум
- Модел на Големата експлозија со диполна структура
- Изотропна инфлација со аксијални шеми
Некои научници одат подалеку, сугерирајќи дека универзумот можеби е роден со ротација, што се совпаѓа со хипотезата дека целиот универзум би можел да биде внатрешноста на супермасивна црна дупка.
A recent study led by Lior Shamir and published in the Monthly Notices of the Royal Astronomical Society analyzed 263 spiral galaxies in JWST's JADES deep field and found a statistically significant spin asymmetry (p ≈ 0.012) with over two-thirds rotating clockwise and only… pic.twitter.com/YUBh05m2OJ
— NMSI - Oscillating Physics (@PCosmologist) August 4, 2025
Се разгледува и можноста дека Доплеровиот ефект на поместување влијае на видливоста на галаксиите - оние што ротираат во спротивна насока од Млечниот Пат би можело да изгледаат посветли и со тоа да бидат полесни за откривање. Доколку се потврди, тоа би барало прилагодувања на методите за мерење на растојанието и можеби разјаснување на други космички мистерии, вклучувајќи ги различните стапки на ширење на универзумот и возраста на најоддалечените галаксии.
Повеќе за истражувањето е достапно на arXiv.
