Анализата на речиси илјада човечки коски од три пештери во Гранада потврдува дека канибализмот бил широко распространет на југот од Иберискиот Полуостров за време на неолитот.
Истражувањето на остатоците од локалитетите Малалмуерцо, Каригуела и Мајоликас овозможи прецизно датирање и покажа дека канибализмот се практикувал во различни периоди и општествени околности, објавува Euronews.
Меѓународен тим експерти ги преиспита останките, повеќе од педесет години откако локалитетите станаа клучни за разбирање на праисторискиот канибализам.
Користејќи радиојаглеродно датирање и нови тафономски анализи, тие утврдија дека канибализмот на Иберискиот Полуостров не бил изолиран настан, туку повторлива практика, што е во согласност со наодите од други делови на Европа. Студијата, објавена во Journal of Archaeological Science, ја спроведоа научници од универзитети и институти во Шпанија, Австрија, Бразил и Аргентина.
Научниот тим испита речиси илјада човечки остатоци од три пештери, барајќи докази за намерна обработка. Тие ги испитале трагите од исеченици, фрактури и траги од заби под микроскоп, а податоците ги комбинирале со статистичка анализа, машинско учење и радиојаглеродно датирање за да реконструираат што се случило со коските и кога.
Иако сите три локации содржат докази за канибализам, како што се исеченици, готвење и траги од каснувања, секое нуди увид во различно сценарио.
Малалмуерзо укажува на насилство, Каригела на повторени канибалистички епизоди и специфична обработка на черепи, а Мајоликите на можни ритуални практики. Антонио Родригес-Идалго, истражувач во Институтот за археологија во Мерида и еден од авторите, објаснува дека со децении канибализмот се толкувал како единствен феномен.
Сепак, новата студија покажува дека слични практики можат да имаат различни општествени значења, кои мора да се анализираат во светлината на хронологијата, археолошкиот контекст и доказите на самите коски.
Најдраматичните наоди доаѓаат од пештерата Малалмуерзо. Остатоците сугерираат дека таму се случил масовен чин на насилство околу 5000 година п.н.е., по што телата на жртвите од различни возрасти биле изедени.
Во пештерата Каригела, податоците потврдуваат неколку канибалистички епизоди за време на неолитот, а меѓу најинтересните наоди се два черепа обработени во садови.
„Најмладиот“ случај е забележан во пештерата Мајоликас околу 3800 година п.н.е. и не покажува знаци на насилство. Пронајдените коски биле обоени со црвен пигмент, веројатно цинабар, што укажува на можен ритуален карактер на настанот.
Human bite marks, butchered remains, possible mass violence and skulls turned into cups—three caves in Spain reveal disturbing evidence of Neolithic cannibalism.#Cannibalism #Neolithic #PrehistoricSpain #DarkHistory #Archaeology
— Ancient Origins (@ancientorigins) September 8, 2026
Read more:https://t.co/pe7M26KAEy pic.twitter.com/B8UVEPpwwW
Трите локалитети од Гранада се вклопуваат во поширок европски модел. Канибализмот во неолитот не бил постојан феномен, туку се јавувал во одредени периоди и региони. Научниците утврдиле дека канибалистичките практики најчесто се случувале во три бранови: на крајот од шестиот милениум, средината на петтиот милениум и крајот на третиот милениум п.н.е., кој веќе припаѓа на бронзеното време.
Иако не е идентификувана ниту една причина, истражувачите претпоставуваат дека овие настани се поврзани со промени во општествената организација, односите меѓу заедниците и разбирањето на смртта и насилството во тоа време.
Истражувањето, исто така, ја истакнува научната вредност на старите археолошки збирки. Покажува како примената на нови техники може да открие претходно непознати информации од материјал ископан пред неколку децении. Меѓу авторите на студијата е Мигел К. Ботела, поранешен директор на Лабораторијата за форензичка археологија на Универзитетот во Гранада, чија работа беше клучна за проучувањето на овие остатоци.
Франческ Маргинедас, еден од авторите, заклучува: „Неговата работа помогна Малалмуерцо, Каригела и Мајоликас да станат референтни точки за проучување на канибализмот во доцната европска праисторија“.