Извонредно добро сочуваните остатоци од бродолом што датира од доцниот хеленистички до раниот римски период се откриени покрај брегот на Анталија, едно од најпознатите одморалишта на турската ривиера.
Остатоци од овој бродолом, пронајдени на длабочина од 33 до 46 метри во морето кај Адрасан во областа Кумлуџа, експертите ги нарекуваат револуционерно откритие во светот на подводната археологија. Товарот на поранешниот брод, керамички чинии, здели и послужавници, останал речиси недопрен дури и по 2.000 години под морето.
Наречен Ceramic Shipwreck (Керамички бродолом), бродот превезувал товар од стотици парчиња источна сигилатна керамика - вид фин црвен керамички прибор за јадење што се произведувал масовно низ целиот Медитеран во античко време. Откритието предизвика возбуда во научната заедница бидејќи садовите се исклучително добро сочувани, со околу 25 различни дизајни.
За време на транспортот, керамиката била внимателно обложена со сурова глина, која служела како заштитен слој, а садовите биле наредени еден врз друг. Благодарение на оваа древна техника, тие останале речиси недопрени под слоевите морски песок дури и по 2.000 години. Керамичкиот бродолом се смета за невиден во светот во однос на степенот на зачуваност.
„Чиниите и зделите ја зачувале својата оригинална боја и текстура на површината, давајќи вредни информации за техниките на производство и пакување пред 2.000 години“, изјави министерот за култура и туризам на Република Турција, Мехмет Нури Ерсој, кој лично нурнал за да го провери бродоломот.
Ерсој го опиша бродоломот како „откритие од исклучителна вредност, не само за Турција, туку и за заедничкото културно наследство на целото човештво“ и истакна дека артефактите моментално внимателно се чуваат во регионалната лабораторија за реставрација и конзервација.
За да го сподели извонредното откритие на Керамичкиот бродолом со остатокот од светот, Турција планира да го отвори Медитеранскиот музеј за подводна археологија во регионот Кемер-Идирос. Според министерот Ерсој, музејот ја одразува визијата на Турција за зачувување и промовирање на културната одржливост. Фазата на дизајнирање е завршена, а изградбата треба да започне овој месец.
Исто така, како дел од проектот „Ноќни музеи“, Археолошкиот музеј во Анталија ќе биде отворен за посетители до 22 часот во текот на летото. Дел од изложбата на музејот ќе биде посветена на подводната археологија, со цел збогатување на искуството на посетителите и подигање на свеста за важноста на зачувувањето на културното наследство под морето.
Турција, доследна на својата посветеност на заштитата на културното наследство, стана светски лидер во археологијата. Како дел од проектот „Наследство за иднината“, 2024 година е прогласена за „Златно време на археологијата“, а активностите за ископување се проширени на целата земја и во сите годишни времиња. Благодарение на оваа програма, бројот на археолошки ископувања достигна 765 минатата година, со амбициозна цел да достигне 800 до 2026 година.
Визијата за зачувување на турското културно наследство го вклучува и подводното подрачје, што ја прави Турција лидер во подводната археологија. До 2025 година, започнати се 4 ископувања со претседателски декрет, 3 музејски подводни ископувања и 3 дополнителни истражувачки проекти, со што се потврдува конзистентен и организиран пристап кон морските истражувања.
„На потегот од Патара до Мерсин веќе се откриени повеќе од 400 бродоломи. Нашите истражувачи во овие региони работат со исклучителна експертиза и посветеност. Овие откритија имаат непроценлива научна, како и туристичка вредност“, додаде Ерсој.
Секоја бродолом нуди нов увид во поморската историја на Турција. Комбинацијата од подводна археологија и богати природни места за нуркање ја прави Турција глобален центар за нуркање и морски истражувања. Егејскиот брег и особено Турската ривиера привлекуваат нуркачи благодарение на нивните благи температури на морето преку целата година, стотиците сертифицирани центри за нуркање и искусните инструктори.
Каш во Анталија, едно од десетте најдобри места за нуркање во светот. Фетије и Бодрум во Мугла, каде што се среќаваат Егејското и Средоземното Море, и Чанаккале, дом на Историскиот подводен парк Галиполи, се издвојуваат како најживописни дестинации за нуркање на овие брегови. Институции како што е Музејот на подводна археологија во Бодрум играат клучна улога во презентирањето на подводните откритија на јавноста во Турција.
Меѓу најважните ископувања извршени со претседателски декрет, Керамичкиот бродолом веќе привлекува внимание како иден глобален центар за археологија и атракција што мора да ја посети секој што сака да ги открие тајните на морските длабочини.
