Амбициозните планови на Кина за изградба на соларна електрана во вселената привлекуваат обновено внимание откако научниците открија дека системот би можело да поддржува и воени операции како што се контрола на комуникациите и електронско војување.
Концептот се базира на масивна орбитална инфраструктура способна да собира сончева енергија во вселената и да ја пренесува на Земјата преку тесно фокусирани микробранови зраци.
Ваквите системи обично се сметаат за идни извори на чиста енергија, но истражувачите велат дека истата технологија би можела да овозможи и други стратешки способности ако се адаптираат за одбранбени цели.
Неодамнешен труд од кинескиот научник Дуан Баојан, професор на Универзитетот Сидиан и главен архитект на кинеската иницијатива Zhuri или „лов на сонце“, ја опишува редизајнираната архитектура на проектот. Според извештајот, обновениот систем би можел да поддржува повеќе функции „како што се комуникација, навигација, извидување, блокирање и далечинско управување“, покрај неговата примарна улога за пренесување на енергија од вселената.
Според извештајот на Линг Сjин за South China Morning Post, системот се потпира на екстремно тесни, прецизно управувани микробранови зраци способни да пренесуваат енергија од орбитата до земските приемници на долги растојанија. Иако е дизајниран за ефикасен пренос на енергија, истата можност за формирање зраци, во теорија, би можела да се користи за таргетирање на комуникациски системи, потенцијално попречувајќи ги сигналите или обезбедувајќи воени комуникации.
Технологијата спаѓа во концептот на вселенска сончева енергија (SBSP), што вклучува собирање сончева светлина во орбитата, каде што е речиси континуирано и не е под влијание на времето или циклусот ден-ноќ. Енергијата се претвора во електрична енергија, а потоа се пренесува безжично, обично со помош на микробранови или ласери, до приемните станици на Земјата.
Истражувачите тврдат дека ваквите системи би можеле да произведат многу повеќе енергија по единица површина од копнените соларни фарми, бидејќи орбиталните панели работат без атмосферски загуби или облачност.
Кинескиот дизајн OMEGA, кратенка за Orbit M-shaped Exploration and Gigawatt Application, првпат беше предложен во 2010-тите и оттогаш еволуираше во модуларна архитектура составена од повеќе помали единици за собирање сончева енергија. Дистрибуираниот дизајн има за цел да ги поедностави инженерските предизвици, да го подобри термичкото управување и да обезбеди системот да продолжи да функционира дури и ако некои модули откажат.
Глобална трка за искористување на енергијата од вселената Кина не е сама во реализацијата на оваа идеја. Вселенската сончева енергија привлекува сè поголемо внимание од вселенските агенции и истражувачките институции ширум светот. Во САД, НАСА го истражуваше концептот SPS-ALPHA (Solar Power Satellite via Arbitrarily Large Phased Array - Соларна енергија преку произволно голем фазен низ), кој исто така се потпира на големи мрежи од модуларни единици за собирање сончева енергија и нејзино испраќање до Земјата.
Во меѓувреме, истражувачите од Калифорнискиот институт за технологија лансираа прототип систем, Space Solar Power Demonstrator, во 2023 година. Проектот тестираше технологии, вклучувајќи распоредливи структури, напредни фотоволтаични ќелии и микробранови низи способни за безжичен пренос на енергија во орбитата.
Европа го проучува и концептот преку иницијативата SOLARIS на Европската вселенска агенција, која проценува дали орбиталните соларни електрани би можеле континуирано да ја снабдуваат Земјата со обновлива енергија во наредните децении.
И покрај растечкиот интерес, технологијата останува технички и економски предизвикувачка. Градењето структури во километарска скала во орбитата, пренесувањето енергија на десетици илјади километри и одржувањето прецизна контрола на зракот се меѓу главните пречки со кои сè уште се соочуваат истражувачите.
Научно-фантастични амбиции и стратешки импликации Напорите на Кина за вселенска сончева енергија се исто така заедно со неколку други амбициозни проекти кои го истакнуваат обемот на долгорочното вселенско планирање на земјата. Тие вклучуваат концепти како што е Nantianmen Project, често опишан во кинеските медиуми како теоретски систем на носачи на авиони во вселената, како и предлози за изградба на нуклеарен реактор на Месечината за напојување на идната лунарна инфраструктура во раните 2030-ти.
Другите мисии што веќе напредуваат го одразуваат истиот експериментален потег. На пример, се очекува кинеската мисија Tianwen-2 да се обиде со комплексна операција за земање примероци од астероиди користејќи роботски раце дизајнирани да се закотват на ротирачка вселенска карпа. Земјата, исто така, дискутираше за футуристички концепти за лансирање, како што е електромагнетна лансирна рампа за ракети, која би можела да ги забрза вселенските летала користејќи електромагнетни системи на земјата наместо конвенционални ракети.
Во овој контекст, вселенскиот сончев систем Zhuri претставува уште еден дел од пошироката технолошка стратегија насочена кон долгорочна вселенска инфраструктура. Иако неговата главна цел останува континуирано генерирање на чиста енергија од орбитата, нејзината способност да пренесува високо контролирани микробранови зраци и да поддржува комуникациски и навигациски функции сугерира дека би можела да стане дел и од поголема орбитална мрежа што поддржува сателити и други вселенски системи.
Денес, технологијата е сè уште експериментална, но напредокот во безжичниот пренос на енергија, модуларните вселенски структури и орбиталното производство постојано ги приближуваат идеите што некогаш беа ограничени на теоретски студии кон практично тестирање.
