Вселенска карпа го проби таванот на спална соба во куќа во Њу Џерси во 2024 година, а научниците сега утврдија дека потекнува од необичен, солен астероид кој некогаш го посетила мисија на НАСА.
Пред две години, на 16 јули 2024 година, во средината на попладнето, звучен бум го потресе Њујорк додека огнена топка се пробиваше низ небото. Стануваше збор за вселенска карпа од 50 килограми, со големина на куфер, метеорит кој со голема брзина прелетал преку Источниот брег на Соединетите Американски Држави пред да удри во куќа во Хилсборо, Њу Џерси. Според сопственикот на куќата, мирисал на сулфур. Научниците што го проучуваат метеоритот веруваат дека можеби потекнува од површината на астероид кој некогаш имал течна солена вода, што би можело да даде индиции за потеклото на животот на Земјата.
„На некој начин, можете да замислите дека можете да ја почувствувате атмосферата од која потекнува животот“, изјави за Space.com водечкиот автор и метеорски астроном Питер Џенискенс од Институтот „СЕТИ“ и Истражувачкиот центар „Ејмс“ на НАСА.
И покрај силниот мирис на сулфур, имал неверојатна среќа што метеоритот ја погодил вистинската куќа. Откако поминал низ атмосферата на Земјата и се загреал додека се пробивал низ небото, а потоа го пробил покривот и таванот на неговата спална соба, метеоритот се скршил на неколку парчиња. Сопственикот на куќата не само што веднаш почнал да ги собира парчињата вселенски карпи во стаклени тегли, туку го сторил тоа носејќи ракавици, што ги заштитило карпите и ги зачувало во извонредно добра состојба.
„Тој бил доволно смирен за да стави ракавици и да ги собере теглите. Кај овој вид метеорит, јаглеродни хондрити, тоа е многу важно бидејќи тие апсорбираат секаква влага што е таму“, рече Џенискенс.
Доколку ги држел карпите со голи раце, маслото или влагата од неговите раце можеле целосно да ја контаминираат карпата, што често е случај со метеоритите што се наоѓаат. Сопственикот на куќата, исто така, брзо откако биле пронајдени карпите контактирал со Американското метеорско друштво многу, поради што овие примероци останале невообичаено добро зачувани.
Секако, остатоци од стаклени влакна, па дури и парчиња тепих, биле пронајдени на некои парчиња карпа откако го пробиле покривот на куќата, но интегритетот на метеоритот останал извонредно добро зачуван за научни истражувања.
Откако биле собрани фрагментите од карпи, биле испратени на анализа предводена од коавторот на студијата, Мајк Золенски, експерт за метеорити во Вселенскиот центар „Џонсон“ на НАСА. Таму откриле дека метеоритот, кој го нарекоа метеорит Хилсборо, бил полн со органски соединенија формирани од хемиски реакции со минерали присутни во карпата, како и аминокиселини. Исто така открија дека карпата била значително повеќе изменета од вода од другите метеорити од ваков вид.
Метеоритот го класифицирале како јаглероден хондрит CM2, примитивен метеорит кој се формирал во раниот Сончев Систем. Сепак, метеоритите CM2 обично доаѓаат од родителски астероиди кои не биле значително изменети од вода. Друг вид метеорит, познат како CM1, најчесто доаѓа од астероиди кои имале вода на нив. Метеоритот Хилсборо не се вклопува совршено во ниту една од категориите.
Иако припаѓа на групата CM2, пронајдени се докази дека неговиот родителски астероид сигурно содржел вода, поради што оваа карпа е дополнително класифицирана како CM1/2, т.е. преодна категорија помеѓу 1 и 2. Ова е само втор метеорит од овој тип што е регистриран на Земјата.
„Благодарение на брзиот одговор на сопственикот на куќата, ова се најчистите CM1/2 метеорити што ги знаеме“, рече Џенискенс во соопштението.
Научниците, исто така, пронајдоа мали фрагменти од сол во метеоритот, што ги наведе да заклучат дека оваа карпа можеби потекнува од област близу до површината на родителскиот астероид, каде што течната вода испарила и солта се наталожила. Со други зборови, потекнува од солен астероид покриен со саламура.
Оваа солена саламура на родителскиот астероид би можела да биде важен предмет на истражување, бидејќи научниците веруваат дека токму таквата средина може да иницира хемиски реакции помеѓу органските молекули и минералите што можат да доведат до потеклото на животот. Некои теории сугерираат дека животот на Земјата потекнува од минерали и молекули носени од метеорити што паднале на Земјата, а понатамошното проучување на ова добро зачувано парче од солениот астероид би можело да помогне во склопувањето на сложувалката.
Иако тимот сè уште не ја знае целата приказна за органските соединенија и аминокиселините пронајдени во оваа карпа, раните анализи сугерираат дека присутните аминокиселини се формирале на родителскиот астероид преку хемиски реакции во оваа солена средина.
Друго големо откритие дојде од податоците собрани дури и пред ударот. Благодарение на извештаите од граѓаните и снимките од камерите од целиот источен брег на САД, експертите предводени од Џенискенс беа во можност да ја реконструираат траекторијата на објектот. Доплеровиот метеоролошки радар на аеродромот „Њуарк“ дури помогнал во склопувањето на податоците, откривајќи долга трага од карпи што се протега од Стејтен Ајленд до Њу Џерси, кои паднале од метеоритот додека се распаѓал за време на неговиот пад. Комбинирањето на сите овие податоци им овозможи на експертите да ја утврдат брзината на објектот и насоката од која дошол.
„Со реконструкција на траекторијата на карпата, можеме да кажеме од каде во астероидниот појас доаѓа. Овој метеорит се чини дека доаѓа од внатрешниот дел на астероидниот појас“, рече Џенискенс.
Додаде дека родителскиот астероид на овој метеорит веројатно доаѓа од област на астероидниот појас што мисијата Lucy на НАСА, која истражува астероиди во Сончевиот Систем, веќе ја фотографирала за време на прелетувањето. Се поставува прашањето дали Lucy можела да го сними истото парче карпа што завршило во спална соба во Њу Џерси.
„Ако слушнете за удар од метеорит во вашата област, проверете ги вашите камери на автомобилот, видео камерите, безбедносните камери, па дури и вашиот мобилен телефон. Којзнае, можеби случајно ќе снимите сцена што ќе им помогне на истражувачите подобро да ја разберат мистериозната карпа од вселената“, заклучи Џенискенс.
