Нова студија откри уште еден извонреден аспект на однесувањето на неандерталците. Тие не само што ги консумирале животните што ги ловеле, туку ги користеле и нивните остатоци како алатки. Науката дојде до нов заклучок.
Истражувачи од Универзитетот во Абердин и УНЕД во Мадрид ги истражуваат неандерталските локалитети во Западна Европа, особено невообичаено големата количина на заби од носорог пронајдени во Пере во Франција. Ова го покренало прашањето зошто има толку големо наоѓалиште на овие заби?
Како што опишува неодамнешна студија објавена во списанието Human Evolution, употребата на фаунски алатки од страна на неандерталците ги интригира истражувачите веќе некое време. Сепак, постои значителен јаз во тафономската стоматолошка анализа поврзана со оваа тема. Студијата имала за цел да ја истражи хипотезата дека палеолитските групи можеби користеле заби од носорог како алатки.
Истражувачите за прв пат спровеле контролирани археолошки експерименти на заби од носорог, означувајќи го првото детално истражување за нивната потенцијална употреба за време на средниот палеолит во Западна Европа. Студијата придонесува за нашето разбирање на стратегиите за преживување на неандерталците и материјалната култура, велат авторите.
Доказите од три локалитети, вклучувајќи го Пере во Франција и уште две во Југозападна Франција и Јужна Кина, сугерираат дека забите од носорог „можеби биле намерно обработени за секундарна употреба што не е за храна“, се вели во студијата.
Во Пере пронашле слој кој се состоел од 91% изолирани заби, објавува Archaeology News.
За студијата, археолозите анализирале 12 места од средниот палеолитски период низ Шпанија и Франција. Ги испитале трагите на забите за да го исклучат џвакањето како причина за оштетувањето и да утврдат дали станува збор за знаци на отстранување, гребнатини или абење од употреба.
Според пишувањето на Archaeology Magazine, двете главни места биле шпанското наоѓалиште Ел Кастиљо и француското наоѓалиште Пеш-де-л’Азе II. На локалитетот Ел Кастиљо се пронајдени 202 заби од носорог, а според Science News, 25 од нив покажале знаци на употреба кои никогаш порано не биле научно припишани.
Под микроскоп, забите покажале знаци на повторен контакт со тврди површини. Затоа, истражувачите се обиделе да ги имитираат неандерталците, користејќи модерни заби за обликување на алатки и проверувајќи дали трагите што ги оставиле се совпаѓаат со оние пронајдени на археолошките примероци.
Тие ги користеле забите како чекани за обликување на камени алатки, но и како наковални за сечење растителни влакна и кожа. Истражувачите откриле дека нивните експериментални алатки се совпаѓаат со алатките на неандерталците стари околу 100.000 години. Тие исто така откриле кои заби се најпогодни за употреба, како што се поголеми заби со порамни површини, што им овозможило да разберат како неандерталците ги избирале забите за одредени задачи.
„Никогаш порано не сум нашол заби со вакви ознаки. На почетокот бев доста скептичен“, изјави Алисиа Санс Ројо од Универзитетот во Абердин за Science News.
Како што покажува експериментот, истражувачите стекнале ново разбирање за тоа како размислувале неандерталците, па дури и биле во можност да ги реконструираат нивните постапки како современи луѓе.
Приказната за „глупавите неандерталци“ повторно е доведена во прашање, бидејќи студијата сугерира дека тие поседувале софистицирани когнитивни способности кога станува збор за избор и користење алатки. Како што објавува Science News, „целосниот обем на когнитивните способности на неандерталците е предмет на жестока дебата“. Истражувачите сè повеќе откриваат дека овие т.н. примитивни луѓе поседувале симболично размислување, за кое претходно се верувало дека е карактеристично само за современите луѓе.
„Оваа студија е важна бидејќи ја зголемува можноста дека, покрај коските и роговите, забите од носорог, кои се исклучително тврди материјали, биле исто така многу корисни“, изјави Санс Ројо за Archaeology Magazine.
— Alicia Sanz Royo (@aliciasanzroyo) May 10, 2026
Покрај тоа што забите од носорог биле дел од нивниот сет алатки, студијата покажува дека неандерталците не само што ги јаделе животните што ги ловеле, туку и правеле алатки од нивните остатоци, што, како што заклучува Science News, е „карактеристика на модерност“. Затоа, тие воопшто не биле примитивни луѓе.
