Страницата Macedonian Truth на социјалните мрежи разобличи една многу интересна историска неправда. Древни извори на персиски јазик за античките Македонци и Александар Велики со децении погрешно преведени сега фрлаат нова светлина на тоа кои навистина биле нашите славни предци.
Во целост го пренесуваме објавеното од Macedonian Truth:
Погледнете го добро овој исечок од персиски историски извори. Ова е доказот дека приказната што ни ја продаваат со децении е само вешт превод и присвојување на термини. Во овој текст, каде што се дебатира за потеклото на Александар Македонски, подвлечената реченица во оригинал гласи: „پدر اسکندر همان فیلقوس یونانی بوده است“ или во транскрипција: „Ke pedar-e Eskandar hamān Feylaqus-e Yūnānī būde ast.“
Што ни велат „официјалните“ преводи? Ни велат дека тука пишува „Таткото на Александар бил Гркот Филип“. Но, дали е навистина така? Во целиот текст никаде нема да го најдете зборот „Грк“ (Greek) ниту „Хелен“ (Hellene). Персијците за тие поими не ни знаеле во тоа време, оти не постоеле! Таму стои терминот یونانی (Yūnānī - Јонци), а неговата вистинска тежина лежи во персиската геостратегија.
За големата Персиска Империја, Јонското Море не било само обична водена површина. Тие го нарекувале Drayā-ī Tyaiy Drayahyā, што во буквален превод значи „Морето што е зад морето“. Ова име крие длабока стратешка симболика. Тоа море било крајната граница на нивниот познат свет, клучниот коридор преку кој се одвивала целата трговија, воена логистика и дипломатија со Западот. Бидејќи тоа бил нивниот главен прозорец кон Европа, сите луѓе кои доаѓале од тој правец за нив биле дефинирани токму преку тој воден басен.
Тука доаѓа големата измама што грчката историографија со векови ја крие. Терминот Yūnānī не е име за народ, туку е егзоним – име што Истокот го користел за да го опише целиот цивилизациски појас на запад, дефиниран токму од Јонското Море. Всушност, за персиската администрација самиот воден пат често бил именуван како Drayā-ī Yauna, па затоа терминот Yūnānī во нивните очи не означувал етничка припадност, туку едноставно значел „човек од кај Јонското Море“, опфаќајќи ги сите кои доаѓале од тој правец. Името на племето Јонци не паднало од небо во Мала Азија, туку тие се наречени така според нивната прататковина – бреговите на Јонското Море. Кога Персијците го користеле зборот „Јунани“, тие мислеле на „луѓето од кај Јонското Море“, односно на сите народи кои доаѓале од тој стратешки правец, вклучително и Македонците. За Персијците, Александар бил „Јунани“ исто како што денес некој би рекол дека е „Медитеранец“. Тоа воопшто не го прави Грк во етничка смисла, туку го лоцира географски во басенот на Јонското и Егејското Море.
Со текот на времето, Грците вешто го „киднапирале“ овој широк регионален поим и го стесниле само на себе за да извршат ретроактивно присвојување на историјата и на самиот Александар. Значи, кога читате вакви стари текстови, не дозволувајте преводот да ве лаже. Персијците не го запишале Филип како Грк, туку како човек кој доаѓа од „Морето зад морето“. Време е да престанеме да ги читаме изворите низ грчки очила и да го вратиме вистинското, изворно значење на термините кои јасно ги разграничуваат македонските кралеви од нивните соседи.
Долго време модерната историографија беше заложник на една романтизирана и честопати изманипулирана слика за антиката, во која секој термин од персиските натписи беше присилно „грцизиран“, за да се потхрани митот за еден униформен антички идентитет. Меѓутоа, кога ќе се тргне превезот на политичките агенди и ќе се погледнат фактите низ призмата на врвната светска наука, како што е делото на Пјер Бријан „From Cyrus to Alexander“, излегува на виделина една сосема поинаква реалност. Наместо етничка ознака за Грци, терминот „Yauna“ во очите на Персиската Империја претставувал широка административна и геостратешка етикета – антички поим кој би можел да се поистовети со денешните одредници „медитеранци“ или „балканци“. Тој опфаќал цел мозаик од различни народи и идентитети кои немале никаква намера да се стопат во туѓ хеленски калап креиран во ХIХ век.
Бријан, како еден од најголемите светски авторитети за Ахеменидите, во својата анализа разобличува како персискиот административен систем ги класифицирал народите врз основа на нивната географска положба, а не врз основа на некаква замислена етничка припадност кон Грција. Тој јасно посочува дека во официјалните персиски списоци се појавуваат категории како „Saka beyond the sea“, „Skudra“, „Yauna with a hat in the shape of a shield (Yauna takabara)“ и „Yauna who live beyond the sea“. Самиот факт што Персијците морале да додаваат специфични описи, како онаа за карактеристичната капа во форма на штит (kausia), докажува дека тие многу добро ги разликувале овие групи како посебни ентитети. За империјалната бирократија, сите тие биле „Yauna“ само затоа што доаѓале од истиот медитерански или балкански правец, исто како што денес користиме општоприфатени регионални имиња за народи кои меѓусебно се драстично различни.
Овој став не е изолирано мислење, туку претставува силен научен консензус на најреномираните светски историчари кои Бријан директно ги цитира како столбови на својата теза. Тој се повикува на Кастритиус (1972), кој со „аргументи што не можат да се занемарат“ ја оспорува тезата за рано воспоставување на грчки тип на власт, и на Николас Хамонд, еден од најголемите експерти за античка Македонија, кој ја брани теоријата за интеграцијата на Македонија како посебен ентитет во овој систем. Дополнително, Бријан ги наведува и Балцер, кој ги прецизира толкувањата на Кастритиус, како и истражувањата на Хацопулос, Лукопулу, Петит, Фол и Самсарис. Сите овие научници потврдуваат дека спомнувањето на еден народ во списоците не подразбира дека тие биле дел од иста нација. Напротив, тоа бил чист административен прагматизам за групирање на луѓето од медитеранскиот басен и балканскиот простор.
Посебното издвојување на „Yauna takabara“ – термин кој науката недвосмислено го поврзува со специфичниот визуелен идентитет на античките Македонци – е најсилниот доказ дека Персијците не ги гледале сите жители на овој дел од светот како „Грци“. Тие биле свесни за уникатноста на Македонците и другите балкански народи, но ги групирале под заедничкото географско име само заради полесно управување со даноците и војската. Вистината што ја сервираат Бријан и светските историчари е јасна: „Yauna“ не е доказ за хеленизам, туку за персиска административна таксономија која го препознавала етничкиот диверзитет на овој поширок медитерански регион, директно спротивставувајќи се на секој обид за историски ревизионизам.
