„Ако си легнам сега, ќе спијам осум часа... па, ако си легнам сега, ќе бидат најмалку пет...“ Сите сме го имале овој внатрешен монолог во одреден момент, држени будни од непријатни спомени или бесконечно скролајќи низ TikTok или Instagram. Сега, консултант за спиење детално објасни како бројот на часови сон влијае на вашето тело, без разлика дали се идеалните осум или ниту еден.
Секако, одењето во кревет точно во 10 часот навечер звучи убаво, но всушност, не е секогаш лесно да се држите до рутината. Затоа Натали Пенико-Колиер, консултант за спиење, препорачува да го следите вашиот сон неделно, наместо да вршите притисок врз себе за секоја поединечна ноќ.
Долга ноќ во град, наплив на адреналин непосредно пред спиење или стрес што ве држи будни се причини за непроспиена ноќ. Но, Натали предупредува дека „ако поминете цела ноќ без сон, вашиот мозок работи во сериозно нарушена состојба“. Дури и ако не сте испиле капка алкохол, недостатокот на сон може да го доведе вашиот мозок во состојба слична на пијанство.
„Времето на реакција се забавува до тој степен што е споредливо со возач кој има над законската граница за алкохол во крвта. Ова ги прави нормалните активности како возење или дури и основната координација ризични“, објасни Натали.
„Ќе забележите многу брзо пад на концентрацијата, вашата проценка станува полоша и е поголема веројатноста да направите грешки што вообичаено не би ги направиле. Во исто време, вашето тело немало шанса да се опорави преку ноќ, па го започнувате денот чувствувајќи се малку заостанати, и физички и ментално.“
Ако не можете да спиете, може да се чувствувате „уморно, но напнато“, а Натали вели дека ова е затоа што „вашиот систем за справување со стресот презема контрола за да ве држи будни.“
„Ова може да маскира колку сте 'пијани од замор' всушност, и тоа е токму она што е опасно“, рече таа. „За жал, тоа се појавува во статистиката за сообраќајни несреќи.“
Конечно заспавте во 2 часот наутро, само за алармот да ве разбуди во 4 часот наутро? Ако е така, веројатно не сте стигнале ни до подлабоките фази на спиење на кои вашето тело се потпира за секојдневно закрепнување. Со еден до три часа сон, вели Натали, луѓето „обично можат да го поминат денот, но не без последици“.
„Концентрацијата е нестабилна, емоциите се посилни, а трпението е многу помало од вообичаеното. Вообичаено е претерано да се реагира или да се биде преоптоварен од работи што нормално не би влијаеле врз вас“, вели таа.
„Физиолошки, телото е сè уште под стрес. Нивоата на хормоните на стрес остануваат покачени, енергијата е неурамнотежена, а имунитетот е ослабен. Можеби се чувствувате „будни“, но на вашето тело сè уште му недостасува соодветна поддршка“.
Како што се зголемува бројот на часови сон, лесно е да се помисли дека функционирате нормално, но Натали истакнува дека тоа не е нужно случај.
„Со три до пет часа сон, многу луѓе почнуваат да веруваат дека функционираат нормално, но нивната мозочна функција и когнитивните способности се уште се нарушени“, објасни таа. „Разликата е посуптилна, но трајна.“
Намалената ефикасност може да се види во побавна обработка на информации, заборавеност и тешкотии во одржувањето на вниманието.
„Задачите што бараат одржлива концентрација или решавање проблеми стануваат значително потешки како што поминува денот“, рече Натали.
„Тогаш почнуваат да се менуваат моделите на однесување бидејќи е тешко да се држите до здрави навики кога сте лишени од сон. На пример, може да почувствувате поголема желба за слатки или храна со висока содржина на јаглехидрати или може да прескокнете вежбање.“
На крајот, доаѓаме до идеална количина од околу шест до осум часа сон. Ако успеете да го добивате тоа редовно, и вашиот мозок и тело имаат шанса навистина да се опорават.
„Ова го вклучува процесот на „чистење“ на вашиот мозок од отпадни производи, како и закрепнувањето и поддршката на имунолошкиот систем на кој се потпира вашето тело“, рече Натали. „Во мојата клиника, секогаш препорачувам да се грижите за спиењето неделно, наместо да се опседнувате со бројот на часови секоја ноќ. За возрасните, тоа сепак значи да се стремите кон околу 7,5 часа, или како што сакам да го наречам, пет циклуси на спиење во текот на ноќта.“
„Тогаш телото се префрла од состојба на 'борба или бегство' во состојба на 'одмор и варење', каде што се случува вистинско закрепнување. Исто така, добивате многу REM сон, што помага со меморијата и емоционалната рамнотежа, додека стресот, апетитот и енергијата се подобро регулирани. Во мојата пракса, гледам дека луѓето не само што се чувствуваат побудни, туку се и пофокусирани и емоционално стабилни. Нивното размислување е појасно, нивното расположение е постабилно, а дневните задачи бараат помалку напор. Исто така, ќе забележите дека вашите односи со другите се подобри кога сте добро одморени. Тоа е брза и забележлива промена, од само преживување до чувство на енергија, будност и функционирање на многу повисоко ниво, наместо само да го поминете денот.“
Значи, следниот пат кога ќе помислите да гледате „уште едно видео“ пред спиење, ставете го мозокот и телото на прво место и исклучете ги светлата.
