Во првите фази на врската лесно е да се превидат знаци на нерамнотежа на моќта, особено кога се маскирани како претерано внимание или ситни критики.
Понекогаш новата личност во животот може да нè опсипува со комплименти и да ни зборува дека сме „совршенство“, а понекогаш речиси постојано да нè критикува, од облеката до пријателите.
Овие обрасци на прв поглед може да изгледаат како знаци на приврзаност или искреност, но всушност може да кријат подлабоки проблеми кои со текот на времето ќе ја нарушат емоционалната сигурност.
„На почетокот може да биде ласкаво кога некој ве идеализира – ја пофалува вашата интелигенција, добрина или храброст. Таквата потврда често ја зајакнува привлечноста во раната фаза на врската. Но кога идеализацијата станува претерана, врската може да стане нездрава. Лицето кое се идеализира може да почувствува притисок да го задржи совршениот имиџ, што води до стрес, прикривање на мани и губење на автентичноста. Вистинските односи бараат прифаќање на несовршеностите, а кога тоа недостасува, незадоволството неизбежно расте“, објаснува психологот Марк Траверс за Psychology Today.
Идеализацијата често произлегува од проекции – лицето не нè гледа нас, туку слика која си ја создало. А кога таа слика ќе се распадне, следи остар пад: од восхит до разочарување.
„Претераните комплименти може да бидат и манипулативна тактика со која се забрзува емоционалната блискост. Во таква динамика лесно се губите – станувате актер во туѓ филм, не чувствувајќи се повеќе слободно да ги изразите сопствените потреби или несовршености. Ако пофалбите ви звучат генерички, ако партнерот не ве гледа како личност која смее да згреши – време е за искрен разговор и поставување граници“, наведува психологот.
Од друга страна, постојат луѓе кои нè критикуваат речиси постојано – ништо не им е доволно добро. Тоа не е исто што и искрен совет или повремено несогласување; станува збор за образец во кој постојано се истакнуваат нашите мани, со навреди и саркастични забелешки.
„Таквите реченици не се насочени кон конкретни однесувања, туку кон вашата личност – на пример, ‘Ти никогаш не знаеш како да се однесуваш’ или ‘Со тебе не може нормално да се разговара’. Таквата динамика со текот на времето го нарушува самодовербата и создава чувство дека постојано правите нешто погрешно“, истакнува Траверс.
Можеби со текот на времето ќе почнеме да внимаваме на секој збор, од страв од нова критика. Тоа не само што ја уништува спонтаноста, туку може да доведе и до емоционална исцрпеност.
„Некои луѓе со критика ги прикриваат сопствените несигурности или го користат тој образец како начин на контрола – ако успеат да ве држат несигурни, полесно управуваат со вашите емоции и однесување“, додава психологот.
Затоа е важно да се препознае кога критиката ја преминува границата и да се застане за себе. Искрен разговор и јасно поставување граници се првиот чекор кон заштита на сопственото достоинство и емоционалната рамнотежа.
„Заслужувате да бидете во врска во која повратните информации ви помагаат да растете, а не во онаа во која имате чувство дека партнерот постојано ве поткопува. Ограничете ја вашата емоционална изложеност на нивната негативност, а ако е потребно, создадете дистанца за повторно да се пронајдете себеси“, заклучува Траверс.
