Ракот на дебелото црево е еден од најчестите видови на рак во светот, а исхраната игра значајна улога во неговата превенција. Редовното избирање на одредени видови храна, како што е зеленчукот, може да помогне во намалувањето на ризикот. Зеленчуци од родот зелки, како брокулата и кељот, содржат моќни растителни соединенија и други хранливи материи кои помагаат во намалувањето на воспалението и заштитата од оштетување на клетките поврзани со развојот на рак.
Брокула
Брокулата е богата со соединенија што содржат сулфур, познати како глукозинолати. Телото ги претвора овие соединенија во изотиоцијанати, кои имаат моќни антиоксидантни и антиинфламаторни ефекти.
Според порталот Health, преглед на 17 студии спроведени минатата година покажа дека луѓето кои јаделе најмногу зеленчук од родот зелки, вклучувајќи ја и брокулата, имале 17 проценти помал ризик од рак на дебело црево во споредба со оние кои јаделе најмалку. Истражувачите откриле најсилен заштитен ефект кај дневните порции од 20 до 40 грама, што е околу четвртина до половина чаша.
Брокулата исто така содржи хранливи материи поврзани со помал ризик од рак на дебелото црево, како што се влакна и витамин Ц. Само една чаша сирова брокула обезбедува 90 проценти од дневните потреби за витамин Ц, хранлива материја со моќни антиканцерогени својства.
Карфиол
Карфиолот може да помогне во намалувањето на ризикот од рак на дебелото црево поради неговите високи нивоа на соединенија кои се борат против ракот, вклучувајќи глукозинолати, флавоноиди и фенолни киселини.
Додека редовната консумација на зеленчук од родот зелки генерално е поврзана со помал ризик од рак на дебелото црево, брокулата, карфиолот и зелката се чини дека се особено заштитни.
Карфиолот е исто така богат со влакна, витамин Ц и фолна киселина, кои играат важна улога во превенцијата од рак. На пример, една чаша карфиол обезбедува 15 проценти од препорачаната дневна вредност на фолна киселина. Студиите покажуваат дека повисокиот внес на фолна киселина во исхраната може да го намали ризикот од рак на дебелото црево.
Зелка
Зелката содржи голем број растителни соединенија и хранливи материи кои можат да обезбедат заштита од многу видови рак, вклучувајќи го и ракот на дебелото црево. Таа е богата со глукозинолати и витамин Ц, кои можат да заштитат од рак.
Црвената зелка дополнително содржи антоцијанини, растителни пигменти со значајни антиканцерогени и антиинфламаторни ефекти.
Преглед на студии од 2012 година покажа дека луѓето кои јаделе најмногу зелка имале околу 24 проценти помал ризик од рак на дебелото црево во споредба со оние кои јаделе најмалку.
Кељ
Кељот е темнозелен лиснат зеленчук кој припаѓа на родот зелки. Истражувањата покажуваат дека јадењето повеќе зелен лиснат зеленчук може да ги намали маркерите поврзани со рак на дебелото црево, како што е фекалниот 8OHdG - маркер што се користи за откривање на оштетување на ДНК во дебелото црево кај луѓе со зголемен ризик.
Дополнително, студиите покажуваат дека исхраната богата со зеленчук од родот зелки и зелен лиснат зеленчук е ефикасна во намалувањето на ризикот од рак на дебелото црево.
Кељот е богат со глукозинолати, влакна и каротеноидни антиоксиданси, како што се бета-каротен, лутеин и зеаксантин, кои имаат моќни својства за заштита на клетките и намалување на воспалението.
Трупка
Покрај тоа што содржи глукозинолати, трупката е полна со растителни влакна и витамин Ц. Чаша пире од трупка обезбедува повеќе од 15 проценти од препорачаната дневна вредност на растителни влакна и 50 проценти од дневните потреби за витамин Ц.
Јадењето храна богата со растителни влакна е еден од најдобрите начини за намалување на ризикот од рак на дебелото црево. Влакната го подобруваат целокупното здравје на цревата, го стимулираат производството на заштитни соединенија како што се масни киселини со краток синџир и го намалуваат времето кога слузницата на цревата е изложена на канцерогени материи.
Повисокиот внес на витамин Ц е поврзан и со намален ризик од рак на дебелото црево.
Иако нема сомнение дека зеленчукот од родот зелки е хранлив и безбеден за јадење, некои луѓе може да бидат чувствителни на одредени соединенија во овој зеленчук. Зеленчукот како брокула, кељ, зелка и келебраби содржат ферментирачки олиго-, ди-, моносахариди и полиоли (FODMAP), група јаглехидрати кои тешко се апсорбираат од дигестивниот систем.
Јадењето храна што содржи FODMAP, особено во големи количини, може да предизвика дигестивни проблеми како што се гасови, дијареја и надуеност кај некои луѓе. Иако готвењето може да ги намали FODMAP, најдобро е да започнете со мали количини ваков зеленчук кога го воведувате во вашата исхрана за да видите колку добро го толерирате.
Покрај тоа, зеленчуци од родот зелки како кељот содржат соединенија наречени гоитрогени. Овие соединенија можат да се мешаат во преносот на јод до тироидната жлезда и со тоа да ја нарушат нејзината функција.
Иако јадењето нормални количини на зеленчук од родот зелки е безбедно, дури и за луѓе со проблеми со тироидната жлезда, се препорачува да се избегнуваат прекумерни количини храна богата со гоитрогени, како што е пиењето големи количини сок од кељ.
Иако не постојат специфични упатства за ваков зеленчук, сегашните препораки за исхрана им советуваат на возрасните да консумираат околу две до три чаши разновиден зеленчук дневно, вклучувајќи го и зеленчукот од родот зелки. Обидете се да вклучите различни видови ваков зеленчук во вашата исхрана со додавање во салати, прилози и супи.
Иако здравата исхрана богата со храна што штити од рак е важен дел од превенцијата од рак на дебелото црево, исто така е клучно да се прават редовни прегледи, вклучително и колоноскопии, да се одржува здрава тежина, да се избегнува пушење, да се избегнува долго седење и да се води здрав начин на живот.
