Иако првото утринско кафе на некои луѓе им ја дава потребната енергија за почеток на денот, кај други може да предизвика забрзано чукање на срцето, нервоза или проблеми со спиењето. Ако ова ви звучи познато, можеби сте почувствителни на кофеин отколку што мислите.
По консумирањето кафе, кофеинот навлегува во крвотокот и почнува да делува како стимуланс. Најголемиот дел од кофеинот се разградува во црниот дроб, каде што клучна улога игра ензимот CYP1A2. Активноста на овој ензим е генетски одредена и варира од човек до човек, влијаејќи врз брзината со која телото го преработува кофеинот. Сепак, гените не се единствениот фактор; пушењето, одредени лекови, исхраната, па дури и бременоста можат да влијаат врз метаболизмот на кофеинот.
Луѓето што се чувствителни на кофеин може да забележат неколку карактеристични знаци. Ова се петте најчести:
1. Проблеми со спиењето
Иако утринското кафе сте го испиле пред неколку часа, вашето тело можеби сè уште го чувствува неговото дејство. Тешкотиите при заспивањето или немирниот сон може да бидат знаци на чувствителност на кофеин. Кај луѓето чие тело побавно го разградува кофеинот, дури и една шолја испиена порано во текот на денот може да го наруши квалитетот на сонот. Генетските разлики се директно поврзани со тоа во која мера кофеинот придонесува за нарушувања на сонот.
2. Нервоза и немир
Кафето треба да ве разбуди и да ја подобри концентрацијата, но кај некои луѓе тој ефект се претвора во својата спротивност. Консумирањето кофеин може да доведе до внатрешен немир, нервоза или непријатно чувство на напнатост. И овде улога игра генетиката – истражувањата покажуваат дека одредени варијанти на генот за аденозински рецептор (ADORA2A) се поврзани со зголемена анксиозност по внесувањето кофеин.
3. Забрзана работа на срцето
Ако чувствувате силно чукање на срцето или забележите невообичаено брз пулс по пиењето кафе, тоа може да биде последица на прекумерен внес на кофеин. Сепак, новите, сериозните или упорните проблеми со срцето не треба автоматски да се припишуваат на кафето. Ако симптомите се повторуваат или се придружени со болка во градите, отежнато дишење, вртоглавица или несвестица, задолжително консултирајте се со лекар.
4. Дигестивни проблеми
И вашиот дигестивен систем може да реагира на кафето. Некои луѓе чувствуваат стомачни тегоби, киселини или дијареја по консумирање кафе или други пијалаци што содржат кофеин. Сепак, кофеинот не мора нужно да биде единствениот виновник; Кафето содржи бројни други соединенија кои влијаат на варењето. Ако забележите проблеми само по пиењето кафе – а не и по други пијалаци што содржат кофеин – вреди да се истражи што точно го предизвикува проблемот.
5. Силна реакција на мали количини
Додека другите можеби едвај ги чувствуваат ефектите по третото еспресо, само неколку голтки кај вас може да предизвикаат тресење на рацете и чувство на немир што трае со часови. Интензивната или долготрајната реакција на мали количини е јасен знак за висока чувствителност на кофеин.
Консумирањето кафе може да ја попречи апсорпцијата на одредени важни минерали. По консумирањето кафе, телото исфрла зголемени количини магнезиум, што може да ја намали ефикасноста на додатоците во исхраната. Кафето исто така ја попречува апсорпцијата на цинк, што значи дека имунолошкиот систем има помала корист од него.
Покрај тоа, кафето може значително да ја попречи апсорпцијата на железо, а кофеинот има и благо влијание врз апсорпцијата на калциум – фактор што е особено важен за лицата кои веќе имаат ниско ниво на овој минерал.
За здрави возрасни лица, општата препорака е да се избегнува консумирање повеќе од 200 милиграми кофеин одеднаш, или околу 400 милиграми во текот на денот. Сепак, тоа не значи дека истата количина е соодветна за секого. Ако почувствувате забрзана работа на срцето, нервоза или потешкотии при заспивање по само една шолја кафе, најдобро е да го намалите внесот и да го прилагодите според тоа како реагира вашето тело.
