Ако сте размислувале да се префрлите на растителна исхрана, без разлика дали од еколошки или здравствени причини, ќе откриете дека многу оброци вклучуваат некој вид соја. Но, дали е сојата добра за нас?
Некои вообичаени прехранбени производи од соја вклучуваат: тофу, едамаме, темпе, мисо, млеко од соја, соја сос, изолат од соја протеин, масло од соја и текстурирани растителни протеини.
Загриженоста за сојата првенствено произлегува од две студии објавени во 1987 и 1998 година, вели регистрираната диететичарка Лорен Мекнил, која е специјализирана за диети базирани на растителна храна.
Истражувачите истражувале како сировата соја што ја јаделе глувците во истражувањето влијаела на нивото на хормоните и на здравствените резултати. Тие откриле дека сојата кај глувците го зголемува ризикот од рак и го стимулира растот на градите.
Сојата содржи фитоестрогени, што значи дека има слична хемиска структура на естрогенот и потенцијално може да имитира и да ја зголеми активноста на естрогенот во телото. Поради ова, луѓето беа загрижени дека фитоестрогените, како оние што се наоѓаат во сојата, ќе ве изложат на зголемен ризик од рак на дојка, бидејќи активноста на естроген може да дејствува како катализатор за раст на ракот.
Други грижи за сојата вклучуваше како таа потенцијално може да ја инхибира функцијата на тироидната жлезда врз основа на студии на животни и епрувета.
Но, тие студии се суштински погрешни, тврди Мекнил.
„Сојата не е инхерентно она што глувците генерално јадат… не е добра студија за да се преведе на луѓето. Всушност, постојат докази кои укажуваат на севкупните придобивки од сојата за човековото здравје“.
Голем број неодамнешни студии и прегледи на истражувања ја отфрлија загриженоста дека сојата е лоша за вашето здравје. Истражувањата покажаа дека сојата нема значително влијание врз функцијата на тироидната жлезда - но оваа врска сè уште се истражува.
Студија од 2010 година, исто така, разгледа како овој вид влијае на машките репродуктивни хормони. Тие откриле дека сојата нема ефект врз тестостеронот или другите полови хормони кај мажите
„Сега имаме многу јасни човечки податоци кои покажуваат дека не постои поврзаност помеѓу потрошувачката на соја и зголемениот ризик од рак и зголеменото повторување на ракот“, вели д-р Нил Ајенгар, онколог од Њујорк.
Неколку студии покажаа дека потрошувачката на соја не само што помага да се намали ризикот од рак, туку може и да ги подобри севкупните здравствени резултати.
Храната од соја како тофу, едаме и темпе е преполна со растителни влакна, протеини, витамини и минерали, со дополнителен бонус на растителна основа, што е од корист за целокупните здравствени и долговечни придобивки од растителна исхрана.
„Добрата работа за сојата е што таа е толку богат извор на хранливи материи... Сигурно не би им рекол на луѓето да избегнуваат соја. Всушност, би им рекол на луѓето да вклучат соја во здрава исхрана која штити од рак“, вели Ајенгар.
Студија од 2009 година на жени преживеани од рак на дојка во Кина (на возраст од 20 до 75 години дијагностицирана помеѓу март 2002 и април 2006 година) покажа дека оние со исхрана богата со соја имаат значително помал ризик од смрт и повторување на ракот.
Од друга страна, за мажите, потрошувачката на соја се чини дека помага да се намали ризикот од рак на простата, според студијата од 2018 година.
Во меѓувреме, преглед од 2019 година објаснува дека фитоестрогените - кои се наоѓаат во сојата - се поврзани со низа придобивки, вклучувајќи кардиоваскуларни и когнитивни функции, здравје на кожата, помагање во губење на тежината и минимизирање на симптомите на менопауза.
Други придобивки од сојата вклучуваат:
- Намалување на вкупниот холестерол
- Намалена хипертензија
- Намалени нивоа на шеќер во крвта на гладно
- Потиснување на апетитот
- Минимизирање на стареењето на кожата
Некои форми на соја се повеќе обработени од другите, како што се изолат од соја протеин или текстуриран растителен протеин - вообичаено во протеинските прашоци и алтернативите за веганско месо, и маслото од соја, кое се наоѓа во многу преработена храна и се користи како масло за готвење во многу ресторани. Најдобро е да се придржувате до минимално обработена храна од соја за да ги максимизирате придобивките од протеините, влакната и другите хранливи материи кои се наоѓаат во сојата.
„Колку помала обработка, толку подобро“, вели Ајенгар.
