Лукот е неизбежна состојка во многу кујни, илјадници години се користи не само за збогатување на вкусот на јадењата, туку и во народната медицина за превенција на настинки и инфекции. Последниве години научните истражувања даваат сè повеќе докази дека лукот и додатоците во исхраната базирани на него можат значително да придонесат за целокупното здравје, пишува Health.com.
Неколку студии укажуваат дека лукот може да го зајакне имунолошкиот систем и да го сократи траењето на симптомите на настинка. Се смета дека тоа го постигнува стимулирајќи го создавањето на клетки „природни убијци“ како и T- и B-лимфоцити, делови од имунолошкиот систем кои се клучни во борбата против вирусите и бактериите. Едно истражување покажа дека консумацијата на лук може да ги намали отсуствата од работа или училиште, додека друго утврди дека може да спречи размножување на вирусите во телото.
Истражувањата покажаа дека додатоците во исхраната со лук можат да помогнат во намалувањето на крвниот притисок, намалувајќи го ризикот од срцев или мозочен удар за 16 до 40%. Предност им е што обично имаат помалку несакани ефекти од стандардните лекови за хипертензија. Утврдено е дека алицинот, соединение во лукот, може да го намали производството на хормони кои го зголемуваат крвниот притисок.
Некои истражувања сугерираат дека лукот може да помогне во намалувањето на оксидативниот стрес и со тоа да го намали ризикот од Алцхајмерова болест и други форми на деменција. Исто така би можел да има заштитен ефект против Паркинсонова болест, Хантингтонова болест и церебрална исхемија (вид мозочен удар), но научниците нагласуваат дека се потребни дополнителни студии.
Истражувачите открија дека и консумацијата на свеж лук и земањето додатоци во исхраната можат да помогнат во намалувањето на LDL-холестеролот. Во една студија луѓето со зголемен холестерол кои јаделе повеќе лук забележале пониски вредности. Друга студија покажа дека земањето додатоци со лук подолго од два месеци може да го намали холестеролот до 10%, но со мал ефект врз триглицеридите.
Иако е тешко да се докаже директниот ефект на лукот врз човечкиот животен век, една кинеска студија откри дека луѓето кои редовно јаделе лук во просек живееле подолго од оние кои го консумирале поретко од еднаш неделно. Истражувачите претпоставуваат дека тоа е поврзано со способноста на лукот да го зајакнува имунитетот, да спречува рак и да го подобрува здравјето на срцето, но потребни се дополнителни истражувања за да се потврдат овие тврдења.
Со годините расте ризикот од остеопороза, состојба која ги прави коските слаби и кршливи, особено кај жените во постменопауза. Некои истражувачи веруваат дека консумацијата на сиров лук или земањето суплементи со лук може да ги зајакне коските.
Студија од 2017 покажа дека учесниците кои земале суплементи со лук имале зголемена апсорпција на калциум, клучен за здравјето на коските. Исто така, студија од 2018 откри дека додатоците со лук (1 грам дневно) можат да ги намалат болките во коленото кај лица со остеоартритис.
Тешките метали како оловото можат да предизвикаат главоболки, да влијаат врз крвниот притисок и да ги оштетат виталните органи. Првите докази укажуваат дека сумпорните соединенија во луку можат да го намалат нивото на олово во крвта и органите. Во студија од 2012 работниците во фабрика за автомобилски акумулатори, изложени на олово, успеале да ја намалат токсичноста за 19% со земање додатоци со лук, и пријавиле помалку главоболки и подобрување на крвниот притисок.
Лукот содржи соединенија кои можат да имаат антиканцерогени својства. Некои од нив можат да блокираат одредени фази од карциногенезата - процесот со кој клетките стануваат канцерогени. Неговите сумпорни компоненти можат да влијаат врз однесувањето на туморите во телото. Студија од 2021 откри дека луѓето кои јаделе повеќе лук имале 54% помал ризик од рак на панкреасот.
Истражувањата сугерираат дека лукот може да помогне во контролата на метаболичките состојби, како дијабетесот тип 2. Студија од 2017 откри дека зголемениот внес на лук може да ја подобри нивото на глукоза во крвта во рок од една до две недели.
Исто така, може да помогне во намалувањето на високиот холестерол, чест кај луѓето со дијабетес тип 2. Друга студија од 2018 покажа дека луѓето со метаболички синдром кои земале додатоци со лук загубиле на тежина и намалиле опсег на струкот, но потребни се дополнителни истражувања за ефектот врз слабеењето.
Земањето додатоци со лук може да им помогне на луѓето со синдром на полицистични јајници (PCOS) во контролата на симптомите и слабеењето, што е чест проблем кај оваа состојба. Студија од 2023 покажа дека суплементацијата со лук помогнала да се намалат индексот на телесна маса (BMI), опсегот на струкот и вкупната телесна тежина кај лица со PCOS.
Бројни студии ги потврдиле силните антибактериски и антифунгални својства на лукот. Некои истражувања покажуваат дека може да ги уништи или ограничи растот на бактериите поврзани со вагинитис и слични состојби, и делува и против габи како Candida albicans.
Ако размислувате за земање додатоци во исхраната со лук, задолжително консултирајте се со лекар. Иако генерално се сметаат за безбедни, во некои ситуации можат да го зголемат ризикот од крварење. Тоа е особено важно ако веќе земате лекови за разредување на крвта или редовно користите аспирин. Лекар може да ви помогне да одредите соодветна доза и да донесете информирана одлука.
