Со стареењето, телото станува помалку ефикасно во апсорпција на хранливи материи, а ризикот од болести како остеопороза, саркопенија и срцеви проблеми расте.
По 40, 50 и 60 години, потребите од одредени витамини и минерали се зголемуваат поради намалена апсорпција, промени во метаболизмот и хормонални сдвизи, особено кај жените.
Ги истраживме клучните нутриенти, препорачаните дневни дози и извори, врз основа на упатства од NIH, Mayo Clinic и други авторитети, нагласувајќи дека исхраната е основа, а суплементите – по консултација со лекар.
По 40-тата: Превенција на губење коски и мускули
По 40-тата, жените влегуваат во перименопауза, кога естрогенот опаѓа, што го забрзува губењето на коски и мускули. Калциумот станува клучен – препорачаната дневна доза е 1.000 мг дневно до 50 години, но многу жени не го постигнуваат преку храна, па ризикот од остеопороза расте. Витаминот Д, неопходен за апсорпција на калциум, често е во дефицит. Околу 30-50% од возрасните над 40 имаат ниски нивоа, што ги слабее коските, имунитетот и мускулите.
Магнезиумот помага во контрола на крвниот притисок и стресот, а препорачаната дневна доза е 320 мг за жени над 40 – имајте на ум дека стресот и менопаузата го трошат побрзо. Протеините се зголемуваат на 1,2 г по кг телесна тежина дневно за да се спречи саркопенија – губење на мускулна маса. Омега-3 масните киселини од риба го штитат срцето и мозокот, особено ако исхраната е сиромашна.
По 50-тата година: Фокус на Б12 и Д
По 50-тата, апсорпцијата на витамин Б12 драстично опаѓа поради намалена желудочна киселина – дури 15-20% од постарите имаат дефицит, што предизвикува анемија, замор и невролошки проблеми. Препорачаната дневна доза е 2,4 мкг дневно, но често се препорачува суплемент, особено за вегетаријанци.
Калциумот се зголемува на 1.200 мг дневно за жени, комбиниран со витамин Д (600-800 IU), за да се спречат фрактури – половина жени над 50 ризикуваат остеопороза. Протеините остануваат високи, околу 1,2-1,5 г/кг, за да се одржи мускулната маса и независност. Железото може да опадне по менопаузата (на 8 мг), но дефицитот сè уште е ризик ако има крварење или лоша исхрана.
По 60-тата година: Хидратација и имунитет, протеини против саркопенија,
По 60-тата, саркопенијата станува реалност – мускулната маса опаѓа 3-8%, па клучно е да внесувате 1,2-2,0 г/кг протеини дневно, според студии со IAAO метод. Дефицитот на витамин Д достигнува 90% кај жени над 75, зголемувајќи го ризикот од паѓања и фрактури.
Дефицитот на Б12 расте на 17%, а калиумот и влакната помагаат против хипертензија и запек. Калциум и магнезиум остануваат критични за коските и нервите, но претерувањето може да го оптовари срцето. Омега-3 и антиоксиданси (Ц, Е) штитат од хронични болести, но големите дози суплементи не е докажано дека функционираат. Потрудете се да ги внесете преку исхрана.
Најдобар начин да ги задоволите зголемените потреби по 40-тата е преку разновидна исхрана, која обезбедува биоактивни нутриенти што полесно се апсорбираат од суплементите. Ова се конкретни примери со количини по порција, групирани по клучни витамини и минерали – комбинирајте ги дневно за оптимални резултати.
Калциум (1.000-1.200 мг дневно):
Јогурт, кашкавал или млеко: 300 мг по чаша (200 мл).
Лиснат зеленчук (спанаќ, кељ, брокула): 100-200 мг по порција (100 г), плус магнезиум.
Конзервирана сардина со коски: 250 мг по конзерва (100 г).
Витамин Д (600-800 IU дневно) и омега-3:
Масна риба (лосос, скуша, сардини): 400-600 IU и 1-2 г омега-3 по 100 г.
20 минути сонце на ден (лице и раце).
Јајца: 40 IU во едно, плус Б12.
Протеини (1,2-2,0 г/кг телесна тежина):
Пилешко, грав или леќа: 30 г по порција (100 г).
Магнезиум (320 мг), калиум, Б6 и Б12:
Банани и авокадо: 30-50 мг магнезиум, калиум и Б6 по парче.
За жени над 40, комбинирајте храна со суплементи ако е потребно (на пр. 600 IU витамин Д дневно), но секогаш направете крвни тестови за 25-(OH)D, Б12 и калциум пред да започнете – консултирајте лекар за персонализирани дози.