Иако црниот дроб е орган без кој не можеме да живееме, честопати ја земаме неговата функција здраво за готово. Не ја чувствуваме неговата работа како забрзано срце за време на вежбање, ниту пак ги гледаме резултатите како што ги гледаме со варењето. Но, додека ги извршуваме нашите секојдневни задачи, црниот дроб вредно ги чисти токсините од крвта, произведува жолчка за варење и го снабдува телото со енергија. Знаците на нарушено здравје на црниот дроб лесно може да се занемарат сè додека состојбата не стане сериозна, а исхраната е клучна за нејзино одржување.
Добрата вест е дека исхраната за здрав црн дроб не е комплицирана и вклучува храна богата со растителни влакна, посни протеини и сложени јаглехидрати, со што е можно помалку ултрапреработена храна.
Д-р Сузан Кајс, гастроентеролог, хепатолог и вонреден професор по клиничка медицина на Универзитетот во Синсинати, препорачува комбинација од јајца и овесна каша како најдобар појадок за црниот дроб.
„Ако треба да препорачам еден појадок за здравјето на црниот дроб, дефинитивно би предложила комбинација од јајца и чинија овесна каша со свежи бобинки и малку јаткасти плодови или семки“, вели д-р Каис.
Јајцата се богати со протеини, кои обезбедуваат енергија и чувство на ситост, и холин, кој ја поддржува функцијата на црниот дроб.
„Комбинацијата со овесна каша не само што додава влакна во исхраната, туку помага и во намалувањето на акумулацијата на масти во црниот дроб и регулирање на шеќерот во крвта и холестеролот“, објаснува д-р Каис.
Истражувањата потврдуваат дека исхраната богата со влакна го намалува ризикот од MASLD. Бобинките се богати со антиоксиданси кои го спречуваат воспалението на црниот дроб, додека јаткастите плодови и семките содржат протеини и незаситени масти, кои, според истражувањата, ја намалуваат количината на масти во црниот дроб и ризикот од развој на MASLD.
Покрај јајцата и овесот, д-р Каис наведува и други хранливи опции. Леб од цело зрно со авокадо или хумус е исто така одличен избор.
„Авокадото е преполно со здрави масти и влакна, што може да помогне во намалувањето на мастите во црниот дроб и подобрување на целокупната функција на црниот дроб“, вели таа, додавајќи дека хумусот содржи и протеини и влакна.
„Оваа комбинација може да помогне во детоксикација на црниот дроб и да го поддржи здравото варење.“
Друга одлична опција е зеленото смути.
„Со смути со спанаќ или кељ, добивате клучни хранливи материи и антиоксиданси. Овие зеленчуци се познати по своите детоксикациски својства и можат да помогнат во намалувањето на воспалението во црниот дроб“, вели д-р Каис.
Д-р Каис советува да се избегнува ултра-преработена храна, која обично е богата со додадени шеќери и калории и може да доведе до натрупување на масти во црниот дроб со текот на времето. Засладените житарици и печивата, иако се вкусни, нудат многу мала хранлива вредност.
„Друга група на која треба да се внимава се сендвичите за појадок со преработено месо како сланина, колбаси и сувомеснати производи, кои често содржат нездрави масти и конзерванси“, предупредува д-р Каис.
Таа објаснува дека редовната консумација на таква храна може да доведе до зголемување на телесната тежина, што негативно влијае на здравјето на црниот дроб.
Она што го пиете наутро е исто толку важно како и она што го јадете. Има добри вести за љубителите на кафе: д-р Каис забележува дека кафето, без додаден шеќер, е одличен утрински пијалак за црниот дроб.
„Редовното консумирање кафе е поврзано со пониски стапки на фиброза и цироза на црниот дроб“, вели таа.
Таа објаснува дека кафето содржи фитохемикалии кои се борат против оксидативниот стрес, го намалуваат воспалението и го забавуваат создавањето на лузни.
„Овие природни соединенија ги штитат клетките на црниот дроб од оштетување. Една од клучните придобивки доаѓа од способноста на кафето да ги зголеми нивоата на моќниот антиоксиданс глутатион, кој помага во детоксикација на црниот дроб“, додава таа.
Чајот е уште еден добар избор, сè додека е незасладен, бидејќи содржи антиоксиданси кои ги штитат клетките на црниот дроб.
Д-р Каис, исто така, ја споменува куркумата, позната по своите антиинфламаторни својства кои ја подобруваат функцијата на црниот дроб.
Еден популарен пијалак кој можеби не е толку корисен како што можеби мислите е овошниот сок, вклучувајќи го и сокот од портокал.
„Овошниот сок звучи здраво бидејќи доаѓа од овошје, но од перспектива на здравјето на црниот дроб, е малку покомплициран“, вели д-р Каис. Тој објаснува дека сокот не содржи корисни влакна како целото овошје, што може да предизвика зголемување на нивото на шеќер во крвта. Затоа, секогаш е подобро да јадете цело овошје отколку да пиете сок.
Кога го избирате појадокот, одлучете се за интегрална храна наместо ултрапреработена храна и стремете се кон рамнотежа на протеини, влакна, сложени јаглехидрати и здрави масти. А ако сте љубител на кафе, можете да уживате во него со доверба, знаејќи дека му правите услуга на вашиот црн дроб.
