Ракот на панкреас е еден од најсмртоносните облици на рак. Експертите го опишуваат како исклучително тешка болест за лекување со многу лоша прогноза. Додека медицината напредува во лекувањето на многу видови рак, напредокот со ракот на панкреас е сè уште ограничен. Британската национална здравствена служба (NHS) нагласува дека е „тежок за лекување“, првенствено поради доцното откривање.
Според податоците од организацијата Cancer Research UK, само 25 проценти од пациентите преживуваат една година по дијагнозата, а само 5 проценти живеат подолго од десет години. Главната причина за ваквите лоши резултати лежи во фактот дека болеста најчесто се открива во доцна фаза, кога е веќе напредната. Во тој период, можноста за лекување е значително намалена.
Во моментот на дијагнозата, само 15 до 20 проценти од пациентите имаат шанса за операција, што во моментов е најефикасната форма на лекување. Панкреасот е орган кој се наоѓа зад желудникот и игра важна улога во варењето на храната. Неговата локација и нејасните симптоми го отежнуваат навременото откривање на болеста.
Иако ракот на панкреас е невообичаен, тој е меѓу водечките причини за смртни случаи поврзани со рак. Експертите од Медицинскиот универзитет во Јужна Каролина наведоа седум знаци кои би можеле да укажуваат на болеста:
- жолтица (пожолтување на кожата и белките на очите)
- светла столица
- темна урина
- болка во средниот или горниот дел на стомакот, често во грбот
- необјаснето губење на тежината
- замор
- намален апетит
Лекарите особено предупредуваат за жолтицата во комбинација со бледа столица и темна урина како знаци на кои треба веднаш да се одговори. Сепак, проблемот е што многу од овие симптоми се неспецифични, што значи дека можат да укажуваат и на други, помалку сериозни здравствени проблеми.
Поради оваа причина, болеста често се дијагностицира само кога симптомите се сериозни и кога третманот е веќе тежок. Американскиот центар MUSC Health истакнува дека дури и најочигледните симптоми често се знаци на напредна фаза на болеста.
Сепак, научниците не се откажуваат. Тие работат на развој на нов тест за крв кој би можел да ја открие болеста порано. Ова е биомаркер наречен GPC1, кој потенцијално би можел да укаже на присуство на рак на панкреас. Сепак, тестови за снимање и биопсија сè уште ќе бидат потребни за дефинитивна дијагноза.
Додека не се развијат поефикасни алатки за рано откривање, сите можеме да преземеме чекори за да го намалиме ризикот. NHS советува:
- ограничете го внесот на алкохол на не повеќе од 14 единици неделно
- престанете да пушите
- јадете помалку црвено и преработено месо
- одржувајте здрава тежина
Грижата за сопственото здравје, познавањето на раните знаци и раната посета на лекар може да биде клучна во борбата против оваа тивка, но опасна болест.
