Изложеноста на токсин произведен од цревните бактерии во детството можно е да придонесе за растот на случаите на рак на дебело црево кај луѓе под 50 години низ целиот свет, велат истражувачите.
Земјите низ целиот свет, вклучително и некои во Европа и Океанија, забележаа раст на бројот на млади возрасни лица дијагностицирани со рак на дебело црево во последните децении. Најдраматичните зголемувања се забележани во Англија, Нов Зеланд, Порторико и Чиле.
Лекарите претходно посочуваа на дебелината, консумирањето брза храна и физичката неактивност како можни причини за болеста, но новите истражувања сугерираат дека штетните соеви на вообичаената цревна бактерија E. coli би можеле да играат улога, пишува The Guardian.
Професорот Људмил Александров од Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего, рече: „Сметаме дека инфекцијата во раното детство го зголемува ризикот од развој на рак на дебело црево подоцна во животот.“
За да се разбере овој тренд, меѓународен тим предводен од Универзитетот во Калифорнија анализирал примероци од ДНК од 981 тумори на дебелото црево од 11 земји во Северна и Јужна Америка, Азија и Европа. Повеќето од туморите биле кај постари лица, но 132 биле кај пациенти со рак на дебело црево во рана фаза.
Научниците откриле дека карактеристичните генетски мутации предизвикани од токсинот колибактин, кој го лачат одредени штетни соеви на E. coli, биле три пати почести кај тумори од пациенти под 40 години отколку кај оние над 70 години. Истите овие мутации биле почести во земјите со највисоки стапки на рак на дебело црево во рана фаза. Студијата е објавена во списанието Nature.
Се верува дека овие мутации се јавуваат кога децата се изложени на колибактин пред 10-годишна возраст. Токсинот ја оштетува ДНК-та на клетките на дебелото црево и може да го зголеми ризикот од рак пред 50-годишна возраст.
Здравствените податоци од целиот свет покажуваат дека инциденцата на рак на дебело црево кај луѓе под 50 години се зголемува во најмалку 27 земји, удвојувајќи се на секои десет години во текот на 20 години. Доколку овој тренд продолжи, ракот на дебелото црево би можел да стане водечка причина за смрт од рак во оваа возрасна група до 2030 година.
Студијата не докажува дека колибактинот директно предизвикува рак, но ако штетните соеви на E. coli играат улога, се поставува прашањето како тие настанале, како се јавува изложеноста кај децата и дали пробиотиците можат да ја заменат оваа штетна бактерија. Александров вели дека околу 30 до 40% од децата во САД и Велика Британија имаат соеви на E. coli кои произведуваат колибактин.
Една хипотеза е дека штетните соеви на E. coli еволуирале за да добијат предност во цревата со производство на колибактин - иако токсинот ја оштетува ДНК-та на домаќинот, тој може да им помогне на бактериите да ги истиснат другите микроби.
„Оваа форма на микробно хемиско војување е честа појава во еволуцијата - токсинот помага во обликувањето на животната средина и елиминирањето на конкурентите“, вели Александров.
Според Cancer Research UK, кој го финансираше истражувањето преку програмата Cancer Grand Challenges, повеќе од половина од сите случаи на рак на дебело црево може да се спречат:
една четвртина се поврзани со недостаток на влакна во исхраната,
13% со консумирање преработено месо,
11% со дебелина,
6% со алкохол,
и 5% со физичка неактивност.
„Се чини дека многу пациенти со рак на дебело црево во рана фаза биле изложени на токсинот колибактин, кој го произведуваат одредени соеви на E. coli, во детството“, рече д-р Дејвид Скот, директор на програмата Cancer Grand Challenges.
„Сè уште не знаеме точно како се случува оваа изложеност, но се сомневаме дека комбинација од фактори - вклучувајќи ја и исхраната - играат улога во клучна фаза од развојот на цревната микробиота.“
„Оваа студија е важен чекор во разбирањето на ракот во рана фаза, но не е дефинитивна и ќе бидат потребни повеќе истражувања за да се утврди директна врска помеѓу колибактинот и зголемениот ризик од рак кај помладите лица. Други истражувачки тимови веќе подлабоко истражуваат микробиомот и другите фактори на животната средина кои можат да бидат одговорни за глобалниот пораст на болеста“, заклучи Скот.
