До 2050 година, метаболичкото заболување на црниот дроб ќе влијае на 1,8 милијарди луѓе ширум светот, предизвикано од зголемената дебелина и високиот шеќер во крвта, сугерира нова студија.
Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD), порано позната како неалкохолна болест на замастен црн дроб (NAFLD), е едно од најчестите и најбрзо растечките заболувања на црниот дроб во светот.
Според најновите проценки, 1,3 милијарди луѓе сега живеат со MASLD, околу едно од шест лица, што е зголемување од 143% за само три децении, објавува The Guardian. Наодите, кои доаѓаат од студијата за глобалното оптоварување на болести, повреди и фактори на ризик (GBD), се објавени во списанието Lancet Gastroenterology & Hepatology.
Во 1990 година, околу 500 милиони луѓе живееле со MASLD, а до 2023 година се очекува тој број да се зголеми на 1,3 милијарди. До 2050 година, се предвидува дека состојбата ќе засегне 1,8 милијарди луѓе, што е зголемување од 42% во однос на 2023 година. Глобалната стапка на преваленца се зголеми на 14.429 случаи на 100.000 луѓе во 2023 година, што е зголемување од 29% во однос на 1990 година.
Високото ниво на шеќер во крвта е главен двигател на здравствените проблеми поврзани со MASLD на глобално ниво, проследено со висок индекс на телесна маса (BMI) и пушење, што ја истакнува силната поврзаност со дијабетес тип 2 и дебелина.
MASLD беше почеста кај мажите отколку кај жените, со највисоки стапки на преваленца забележани кај постари возрасни лица на возраст од 80 до 84 години. Сепак, најголемиот број засегнати лица беа помлади, околу 35 до 39 години кај мажите и 55 до 59 години кај жените.
Некои региони, вклучувајќи ги Северна Африка и Блискиот Исток, имаа непропорционално повисоки стапки на MASLD во споредба со другите земји. Сепак, има и нагло зголемување на бројот на случаи во земјите ширум светот.
Според анализата на податоците од The Guardian, стапката на преваленца во Велика Британија се зголемила за една третина (33%) помеѓу 1990 и 2023 година, што е најголемо зголемување во Западна Европа. Стапката на преваленца се зголемила за 30% во Австралија и 22% во Соединетите Американски Држави.
Студијата, исто така, открила дека иако повеќе луѓе ја развиваат болеста, нејзиното целокупно влијание врз здравјето, мерено во години изгубени поради болест или смрт, останало стабилно. Ова сугерира дека напредокот во третманот и грижата им помага на луѓето да живеат подолг и поздрав живот и дека зголемувањето на случаите е претежно во раните фази на болеста.
Сепак, зголемениот број на случаи значи дека многу луѓе се изложени на ризик од развој на сериозни компликации како што се цироза на црниот дроб или рак во иднина. MASLD често се поврзува со прекумерна тежина и обично може да се лекува со промени во животниот стил.
Според британската NHS, состојбата често не предизвикува никакви симптоми и многу луѓе не се свесни дека ја имаат. Обично се открива само кога пациентот прави тестови од друга причина. Симптомите, доколку се појават, може да вклучуваат чувство на голем замор, генерално чувство на слабост и болка или непријатност во пределот на црниот дроб, што може да се почувствува во абдоменот под десната страна на ребрата.
Студијата ја водеше Институтот за здравствени метрики и евалуација (IHME), истражувачки институт за јавно здравје на Универзитетот во Вашингтон во Сиетл. Авторите рекоа дека наодите истакнуваат дека MASLD сè повеќе ги погодува помладите возрасни лица, поради влошување на здравјето и начинот на живот.
Зголемувањето на случаите, рекоа тие, ја истакнува важноста на препознавањето на MASLD како глобален здравствен приоритет и развивање политики, кампањи за подигање на свеста и интервенции за ублажување на нејзиното растечко влијание и спречување на идни компликации.
