Што е амониум нитрат – соединението што наводно го крена Бејрут во воздух?

Точната причина за вчерашната разорна и смртоносна експлозија во Бејрут уште не е позната. Се знае само дека на местото на експлозијата имало складирано амониум нитрат.

Станува збор за соединение кое низ изминативе децении било докажана причина за индустриски експлозии. Амониум нитратот е во форма на кристали, нема мирис и најчесто се користи како вештачко ѓубриво.

Но, амониум нитрат се употребува за правење на експлозиви, полнење на гранати и др. Исто така тој се употребува за огномети и за исфрлање на огнометите. Формулата за амониум нитрат е NH4NO3 и тој не се продава како таков на пазарот бидејки со него се прават експлозиви.

Индустриското производство на амониум нитрат се добива од киселинско-базна хемиска реакција на амонијак со азотна киселина:

HNO3(aq) + NH3(g) → NH4NO3(aq)

Реакцијата е бурна и мошне егзотермна. Откако ќе настане растворот, обично со концентрација од околу 83%, вишокот вода испарува и се добива раствор од амониум нитрат со концентрација од 95% до 99,9%, зависно од чистотата.

Амониум нитрат исто така може да се добие и со раствори на амониумски и нитратни соли:

(NH4)2SO4 + 2 NaNO3 → Na2SO4 + 2 NH4NO3

Ca(NO3)2 + 2 NH3 + CO2 + H2O → 2 NH4NO3 + CaCO3

Амониум нитрат не остава талог кога се загрева:

NH4NO3 → N2O + 2H2O

Амониум нитрат се создава во атмосферата од испуштање на NO, SO, и NH3, и е секундарен компонент на ПМ10 честичките.

Амониум нитратот сам по себе не е експлозив, но формира експлозивни соединенија со различни својства кога се комбинира со примарни експлозиви како азиди или со горива како алуминиумска прашина (танерит) или со течно гориво како нафта (ANFO).

Мешавина со течни горива

ANFO е мешавина од 94% амониум нитрат ("AN") и 6% мазут (fuel oil = "FO") широко употребувано како индустриски експлозив. Се користи во рударството (рудници за ископи на јаглен и метал), во каменоломи и градежништвото. Негови предности во однос на други конвенционални експлозиви се водоотпорност, баланс на кислород, висока брзина на детонација и перформанси на помали дијаметри.

Влијание врз здравјето

Амониум нитратот сам за себе не е многу штетен за здравјето и честопати се користи како ѓубриво. Тој има LD50 of 2217 mg/kg, што за споредба е околу тве третини од готварската сол.

Ракување, складирање и безбедност

Загревање или негово палење може да предизвика силен оган или експлозија. Амониум нитратот реагира со гориво и редуцирачки материјали бидејќи е силен оксиданс. Иако главно се користи за ѓубриво, може да се користи за експлозиви. Се користи и да се модифицира степенот на детонација на некои други експлозиви како тринитротолуен во форма на аматол.

Постојат бројни безбедносни мерки за тоа како се ракува и се складира амониум нитрат. Не треба да се чува близу до согорувачки супстанции. Не е компатибилен со некои супстанции како хлорати, минерални киселини и метални сулфиди што може да доведе до енергични или дури и насилни разградувања.

Амониум нитратот има критична релативна влажност од 59,4%, над која ќе апсорбира влага од атмосферата. Затоа, важно е да се чува во цврсто затворен контејнер. Амониум нитратот може да собере доволно влага до претворање во течна состојба. Мешањето на амониум нитратот со други ѓубрива може да му ја намали критичната релативна влажност.

Џејми Оксли, професорка по хемија на Универзитетот на Род Ајленд, за AFP изјави дека во нормални услови на складирање и без многу голема топлина, тешко е да се запали амониум нитрат.

„Ако ја погледнете снимката од експлозијата во Бејрут ќе видите црн и црвен чад. Тоа е непотполна реакција. Претпоставувам дека се случила мала експлозија која предизвикала реакција на амониум нитратот. Дали малата експлозија била случајна или намерна, не знам“, рече таа.

реклама

Ветерани на ОВК го блокираа седиштето на организацијата и фрлаа флаши кон припадниците на ЕУЛЕКС

Read more

Еротски колаж

Read more

Искрени илустрации во кои ќе се препознае секоја девојка

Read more

20-годишно момче загина во несреќа на Галичица

Read more

Наука

Видео симулација докажа дека визирите не штитат од COVID-19

Read more

НАСА компонираше ѕвездена симфонија

Read more

Откриен нов рекорд на најниски температури во северната хемисфера

Read more

Што би се случило доколку Сонцето би било помало од Земјата?

Read more

Гик

  • filter

Рендерите го открија изгледот и перформансите на Nokia 7.3 - што да очекуваме?

Читај повеќе
  • play_arrow

Cloud gaming сервисот Luna е само еден од многуте новитети на Amazon

Читај повеќе
  • play_arrow

Видеоиграта „Football Manager“ пристигнува во ноември: На кои конзоли ќе биде достапна?

Читај повеќе

Многу критики за новиот дизајн на Facebook - дали ви се допаѓа?

Читај повеќе

Google ги објави деталите за новите смартфони Pixel 5 и Pixel 4a 5G

Читај повеќе

Wikipedia конечно добива нов дизајн, погледнете како ќе изгледа

Читај повеќе
  • play_arrow

Топ 5 видеоигри за Nintendo Switch

Читај повеќе
  • filter

LG претстави 3 нови смартфони, наскоро достапни и на европскиот пазар

Читај повеќе
  • play_arrow

Видео симулација докажа дека визирите не штитат од COVID-19

Читај повеќе