Тензиите меѓу Светската антидопинг агенција (WADA) и Соединетите Американски Држави би можело да достигнат врв поради предлогот што би можело да им забрани на претседателот Доналд Трамп, потпретседателот Џ.Д. Венс и други американски функционери да присуствуваат на Олимписките игри во Лос Анџелес во 2028 година и на Светското првенство во Соединетите Американски Држави ова лето.
Предлогот, кој произлегува од долгогодишното одбивање на американската влада да ја плати годишната членарина кон WADA, ќе биде на дневен ред на состанокот на извршниот одбор на агенцијата следниот вторник, објави USA Today. Одбивањето да се платат членарините е резултат на едногласен, двопартиски протест на американската влада поради начинот на кој агенцијата ги решава случаите на допинг.
Проблемот започна за време на администрацијата на Џо Бајден и продолжува под Трамп, при што американската влада ги условува плаќањата со независна ревизија на работењето на WADA.
Недовербата на САД кон глобалниот антидопинг систем тлее уште од првата администрација на Трамп, а дополнително беше поттикната од справувањето на WADA со рускиот скандал со допинг пред Олимписките игри во Сочи во 2014 година. Последната капка за американските претставници беше случајот со кинеските пливачи кои, и покрај позитивниот тест за дрога пред Олимписките игри во Токио во 2021 година, сепак им беше дозволено да се натпреваруваат.
Како резултат на тоа, Канцеларијата за национална политика за контрола на дрога (ONDCP) и Конгресот, под двете администрации, ги суспендираа плаќањата. Соединетите Американски Држави моментално должат повеќе од 7 милиони долари за последните две години - околу 3,7 милиони долари за 2025 година и 3,6 милиони долари за 2024 година.
И покрај притисокот, САД не се откажуваат од своите барања.
„И покрај зголемените закани од WADA, ние остануваме непоколебливи во нашето барање за одговорност и транспарентност од WADA за да се обезбеди фер конкуренција во спортот“, рече Сара Картер, директорка на ONDCP.
Многумина веруваат дека усвојувањето на такво правило би било во голема мера симболично, со оглед на ограничената можност на меѓународната спортска федерација да му забрани на претседателот на земјата да присуствува на настан во рамките на нејзините граници. Рахул Гупта, поранешен член на извршниот одбор на WADA, ја нарече идејата апсурдна.
„Никогаш не сум слушнал швајцарска фондација со буџет од 50 милиони долари да може да спроведе правило кое, на пример, би го спречило претседателот на Соединетите Американски Држави да оди било каде. ... Како ќе го спроведат? Дали ќе издадат црвена потерница на Интерпол? Тоа е смешно. „Јасно е дека не размислувале за ова“, рече Гупта.
Управниот одбор на WADA формално ќе ја разгледа предложената промена на правилото на својот состанок во ноември 2026 година. Но, агенцијата претходно посочи дека предлогот „може да се спроведе без непотребно одложување“ доколку е потребно.
Според нацрт-законот, правилото би се однесувало на владите кои не ги платиле своите давачки до 31 јануари следната година, што би ги вклучувало и давачките на САД од 2023 година па наваму, а самиот документ не споменува „ретроактивност“.
Предлогот предвидува три нивоа на санкции, од кои најстрого е „исклучување на владини претставници од учество на големи настани како што се Светското првенство и Олимписките и Параолимписките игри“. Меѓународниот олимписки комитет, ФИФА и Олимпискиот и параолимпискиот комитет на САД не одговорија на барањата за коментар за тоа како би можела да се спроведе таква забрана.
Буџетот на WADA за 2025 година се проценува на 57,5 милиони долари. Половина од финансирањето го обезбедува МОК, а другата половина владите ширум светот. Соединетите Американски Држави традиционално се еден од најголемите финансиски придонесувачи.
