1 декември 1991, Украинците масовно изгласаа независност од Советскиот Сојуз

На почетокот на 1991 година, малкумина мислеа дека е веројатно исчезнувањето на Советскиот Сојуз од политичката карта. Резултатите од огромниот национален референдум одржан во март го покажаа истото. Гласот на Украина надмина 70%, а јавната дискусија за заедничката иднина на сите социјалистички републики главно се фокусираше на различни форми на федерација.

Но, резултатите од референдумот во Советскиот Сојуз престанаа да имаат никакво значење пет месеци по неговото одржување. Републиките на Унијата продолжија и одржаа референдуми за независност, еден по еден. На крајот, на 1 декември 1991 година, Украина ја прогласи својата независност од Советскиот Сојуз. Раководството на Украинската ССР, која дотогаш сè уште беше советска република и дел од системот на Комунистичката партија, ги помина тие неколку месеци од обидот за државен удар во август 1991 година, чекајќи го вистинскиот момент.

Поддршката беше речиси едногласна. Дури и комунистите гласаа за независност. „Комунистите гласаа за независност на Украина затоа што разбраа дека империјалните игри на моќ во Москва може да завршат лошо за Украина, и затоа што преседанот веќе беше направен од Вилнус и Тбилиси… Сѐ се сведуваше на тоа кој ќе ја преземе власта. Горбачов или Елцин“, изјави подоцна Мороз, кој ќе стане претседател на Врховната Рада на Украина.

Речиси 85% од регистрираните Украинци гласаа на референдумот одржан на 1 декември 1991 година. Беше поставено само едно прашање – за прогласувањето независност. Огромното мнозинство (90%) рекоа „да“ за стекнување независност. Бројките зборуваа сами за себе. 83,9% од жителите на Донецк гласале „за“, 83,9% во Луганск, 86,3% во Харков и 85,4% во Одеса. Крим имаше најниска оценка во тој поглед, само 54,2% од луѓето го поддржаа сценариото за независност.

Украинските политичари до ден денес ги користат тие бројки како доказ дека ова беше време кога народот се собра во своите амбиции за градење нација. Во реалноста, огромната поддршка на независноста на Украина дури и во „проруските“ региони беше изненадување за многумина во тоа време.