Во луксузната сала на Ланкастер Хаус во Лондон, под големо скалиште инспирирано од Версај и каде што Шопен некогаш свирел за кралицата Викторија, овој месец се собраа високи британски и европски претставници.
На дневен ред беа војната во Украина, европската безбедност и, за прв пат по Брегзит, подготовките за самитот Велика Британија-ЕУ на 19 мај.
Британскиот министер за надворешни работи, Дејвид Лами, го нарече состанокот значаен момент, а самитот следната недела се опишува како почеток на нова фаза во односите Велика Британија-ЕУ. Премиерот Кир Стармер ќе биде домаќин на лидерите на европските институции и ќе објави ново „стратешко партнерство“.
Но, што всушност значи ова за Велика Британија? Дали е тоа враќање на задна врата во ЕУ или обид Брегзит да се направи пофункционален?
Во срцето на разговорите е договорот за безбедност со ЕУ, кој е предмет на разгледување од 2020 година, но никогаш не е склучен. Шефицата за европска надворешна политика, Каја Калас, изјави дека проблемите се зад нив и дека соработката е неопходна поради глобалните закани.
„Мора да продолжиме со ова партнерство“, рече Калас.
Британската влада тврди дека партнерството нема да го загрози НАТО, туку ќе го надополни, особено во области како што се енергетската безбедност, миграцијата и борбата против криминалот. Исто така, се предвидува дека британските компании би можеле да имаат корист. На пример, ако Обединетото Кралство е дел од европската програма SAFE, тие ќе имаат пристап до 150 милијарди евра средства за безбедносни проекти.
Исто така, расте интересот во Велика Британија за таканаречениот ветеринарен договор, кој би отстранил некои гранични контроли на прехранбените производи. Министерот Ник Томас-Симондс вели дека целта е да се намалат цените на храната, што беше ветено во изборната програма на Лабуристите.
Претприемачката Џулијан Понан, чија компанија извезува вегански грицки, вели дека бирократијата ја спречува да продава во ЕУ: „Еден вработен дури морал да носи примероци во куфер за да не бидат задржани на границата“.
Но, таков договор би значел дека Велика Британија ќе мора да ги почитува правилата за храна на ЕУ и со тоа да биде предмет на контрола од страна на европските судови. Конзервативците го нарекуваат „самит за предавање“, а Reform UK вели дека Велика Британија повторно се „продава“ на Европа.
Додека владата вели дека не се враќа во царинската унија, единствениот пазар или слободата на движење, противниците на Кир Стармер стравуваат дека потезите се вовед во „членство во ЕУ 2.0“.
Сепак, некои веруваат дека Велика Британија не ги користи доволно можностите. Либералните демократи повикуваат на подлабока трговска соработка и велат дека британските компании „пукаат од фрустрација“ што не можат полесно да работат со ЕУ.
Спогодбата што им овозможува на европските бродови да ловат риба во британските води истекува следната година. ЕУ сака продолжување, а британските преговарачи би можеле да го искористат ова како лост за други отстапки, како што е договорот за безбедност.
Сепак, Велика Британија останува зависна од европските пазари за извоз на риба, што му дава на Брисел преговарачка предност. Се очекува разговорите да бидат тешки.
Исто така, се повеќе се зборува за воведување програма за размена на млади, што би им овозможило на граѓаните под 30 години да живеат и работат од двете страни на Ла Манш. Иако владата долго време тврдеше дека не постојат такви планови, тонот сега се менува. Планираната програма би била строго контролирана и нема да вклучува слобода на движење.
Лабуристичката влада вели дека соработката со ЕУ ќе биде прагматична, фокусирана на она што им користи на граѓаните, а не на идеолошките препирки.
Професорката Паула Сариџ од Универзитетот во Бристол во Велика Британија верува дека повеќето гласачи не се загрижени за легалната имиграција, туку за нелегалните преминувања, како што се оние во мали чамци преку Ламанш.
„Повеќето луѓе немаат проблем со тоа што младите луѓе доаѓаат да работат или студираат“, рече таа. Премиерот Стармер вели дека Велика Британија нема повторно да се приклучи на царинската унија или на единствениот пазар. Но, тој сака „да го направи Брегзит да функционира“ и да изгради „амбициозен однос со нашите европски партнери“.
За некои, тоа е продажба на суверенитет, за други, паметен пресврт. И самитот во Лондон можеби нема да влезе во историјата како Ватерло, но би можел да означи нова насока за британската политика кон Европа.
