Канада и САД водат разговори за можното учество на Канада во американскиот систем за ракетна одбрана наречен „Златна купола“, кој има за цел да заштити од „нова генерација“ воздушни закани.
Канцеларијата на канадскиот премиер Марк Карни потврди дека се водат активни разговори со американската страна за безбедносна соработка, вклучувајќи ги постојните и идните проекти како што е системот „Златна купола“.
Американскиот претседател Доналд Трамп оваа недела откри план за изградба на нов ракетен штит, чија почетна цена би била 25 милијарди долари. Тој исто така рече дека Канада сака да биде дел од системот. Сепак, експертите се сомневаат дека САД би можеле да изградат толку сложен одбранбен систем во целост, и сè уште не е јасно како точно Канада би учествувала или колку би бил нејзиниот финансиски придонес.
Прашањето за приклучување кон системот „Златна купола“ се појави во услови на напнати трговски и безбедносни разговори меѓу САД и Канада, откако Трамп се закани со високи тарифи и рече дека Канада ќе биде подобро како држава на САД. Изјавите предизвикаа силен бран патриотизам во Канада, што се смета за еден од клучните фактори за историската изборна победа на Либералната партија на Марк Карни. „Јавноста му даде на премиерот силен мандат да преговара за нова безбедносна и економска рамка со Соединетите Американски Држави“, изјави портпаролката на Карни, Одри Шампу.
Таа додаде дека премиерот и неговите министри водат широки и конструктивни дискусии со своите американски колеги, кои вклучуваат зајакнување на системот за воздушна одбрана на Северна Америка (NORAD) и нови иницијативи како Златна купола. Но, Шампу нагласи дека е прерано да се каже колку Канада би можела да инвестира во проектот и како системот би се имплементирал во канадски контекст.
Трамп во вторникот изјави дека Канада изразила интерес да се приклучи на проектот и најави понатамошни разговори. „Тие сакаат заштита и како и секогаш, ние ѝ помагаме на Канада“, рече американскиот претседател. Тој додаде дека системот Златна купола треба да биде оперативен до крајот на неговиот мандат и може да чини до 175 милијарди долари. Тој исто така рече дека очекува Канада „да го плати својот фер дел“.
Независната канцеларија за конгресен буџет процени дека само вселенските компоненти би можеле да чинат дури 542 милијарди долари во текот на 20 години.
САД и Канада соработуваат со децении преку NORAD - одбранбен систем кој го следи и заштитува воздушниот и поморскиот простор на регионот и може да пресретнува крстосувачки ракети. NORAD постои од 1958 година, а во последниве години двете земји работат заедно за да го модернизираат.
Според Трамп, Златната купола би била наменета за заштита од сè пософистицирано воздушно оружје и би вклучувала сателити и пресретнувачи во вселената. Системот, тврди тој, би можел „да пресретнува ракети испукани од другата страна на светот или од вселената“.
Проектот делумно се базира на израелскиот систем „Железна купола“, кој се користи од 2011 година за пресретнување ракети.
Но, многу експерти се сомневаат дека САД би можеле да изградат систем од таков обем, особено поради огромната област што би требало да ја покрие.
Шашанк Џоши, уредник за одбрана во The Economist, за BBC изјави дека системот би можел да работи со користење на илјадници сателити за следење на лансирањата на ракети, а пресретнувачите во орбитата би се обидувале да ги уништат ракетите веднаш по лансирањето.
Џоши рече дека американската војска ќе го сфати планот сериозно, но дека е нереално да се очекува дека ќе биде завршен за време на мандатот на Трамп, додека високите трошоци би можеле да одземат голем дел од буџетот за одбрана на САД.
