Кина го забрза производството на подморници на нуклеарен погон во последните пет години до тој степен што ги лансира побрзо од САД, заканувајќи се да ја еродира долгогодишната поморска супериорност на Вашингтон. Јакнењето на флотата подморници на Народноослободителната армија на Кина се проширува за да вклучи подморници со балистички ракети и напаѓачки подморници, според новиот извештај на Меѓународниот институт за стратешки студии (IISS), објави CNN.
Помеѓу 2021 и 2025 година, производството на подморници во Кина го надмина она на САД и по број на лансирани бродови, од 10 до 7, и по тонажа, од 79.000 до 55.500 тони, според извештајот, кој користел сателитски снимки од бродоградилишта за да го процени кинеското производство.
Пекинг вообичаено не објавува податоци за големината на својата флота. Ова е остар пресврт од периодот 2016-2020, кога Кина додаде само три подморници (23.000 тони) во споредба со седумте на американската морнарица (55.500 тони), според анализата на IISS.
Овие бројки се однесуваат на лансирани подморници, но не мора да значи дека се завршени и додадени во активната флота, каде што САД сè уште одржуваат големо водство. Од почетокот на 2025 година, Кина имаше 12 активни подморници на нуклеарен погон - шест со балистички ракети и шест подморници со напаѓачки или водени ракети.
Соединетите Американски Држави имаа вкупно 65 подморници, од кои 14 беа опремени со балистички ракети. Кина, исто така, има голема флота од 46 подморници со конвенционален погон, додека САД немаат такви подморници, потпирајќи се исклучиво на нуклеарен погон, кој не бара редовно полнење гориво.
За да го поддржи растот на флотата, Пекинг значително го прошири бродоградилиштето Huludao на Bohai Shipbuilding Heavy Industry Co. на северот од Кина.
Во исто време, извештајот на Конгресната служба за истраги (CRS) минатиот месец предупреди дека американската морнарица е далеку зад својата цел за изградба на две напаѓачки подморници од класата Virginia годишно, при што американските бродоградилишта испорачуваат само 1,1 до 1,2 подморници годишно од 2022 година.
САД, исто така, градат нови подморници со балистички ракети од класата Columbia, но таа програма е најмалку една година зад распоредот, а испораката на првата, USS District of Columbia, не се очекува до 2028 година.
„Зголемениот број бродови на море претставува растечки предизвик за Соединетите Американски Држави и другите западни земји кои самите се борат да го зголемат сопственото производство“, се вели во извештајот на IISS.
Секретарот за морнарица Џон Фелан изјави на сослушувањето на Претставничкиот дом минатото лето дека американската поморска бродоградбена индустрија е во тешка состојба.
„Сите наши програми се во хаос“, рече Фелан. „Ми се чини дека нашата најдобра програма е шест месеци вон распоредот и 57 проценти над буџетот... И тоа е најдобрата“, сведочеше тој.
Извештајот на IISS истакнува две подморници со балистички ракети Тип 094 (SSBN) лансирани во бродоградилиштето Huludao. Способни да испукуваат балистички ракети со нуклеарен врв, тие се додаваат на растечката нуклеарна тријада на Кина од копнени интерконтинентални балистички ракети и бомбардери.
IISS наведува дека Кина развива уште понапредни SSBN.
„Производството на Тип 096 во Бохаи се очекува да започне во текот на оваа деценија, а тие би можеле да влезат во употреба кон крајот на 2020-тите или почетокот на 2030-тите“, се вели во извештајот.
Дополнително, во последните пет години се лансирани најмалку шест трупови на подморници со водени ракети (SSGN). Бродовите имаат систем за вертикално лансирање (VLS), кој би можел да се користи за испукување на новите брзи противбродски ракети прикажани на кинеската воена парада минатата есен во Пекинг.
Сепак, извештајот на IISS не носи само лоши вести за Вашингтон и неговите сојузници.
„Речиси е сигурно дека кинеските дизајни заостануваат зад американските и европските бродови во однос на квалитетот“, се вели во него. Најновите кинески подморници не се сметаат за толку тивки како американските, што ѝ дава предност на американската морнарица во прикрадувањето.
Сепак, експертите предупредуваат дека во поморските борби, посилната страна обично преовладува, а Кина веќе ја има најголемата флота во светот од разорувачи, фрегати и други површински борбени бродови.
Поглед кон иднината, извештајот на CRS предвидува дека бројот на американски напаѓачки подморници ќе падне на минимум 47 до 2030 година, бидејќи старите подморници од класата Los Angeles се пензионираат.
Зголемување на 50 напаѓачки подморници не се очекува пред 2032 година, и тоа само ако се исполнат целите за изградба.
Во извештајот се забележува дека плановите за продажба на три до пет подморници од класата Virginia на Австралија како дел од договорот AUKUS би можеле да ги попречат плановите за проширување на американската флота на краток рок.
Претстојното намалување на бројот на подморници, првпат забележано во 1995 година, „би можело да доведе до период на зголемени оперативни напори за напаѓачките подморници и можеби слабеење на конвенционалното одвраќање од потенцијални противници како што е Кина“, заклучува извештајот на CRS.
