Францускиот претседател Емануел Макрон ќе се залага за својата изразито француска визија за економската иднина на Европа на состанокот на европските лидери овој четврток.
Сепак, тој не може да смета на поддршката од Германија и Италија, две земји чии визии за Унијата се сè послични.
Двете земји се скептични кон големите планови на францускиот претседател и собираат поддршка за поинаков пристап, со поголем акцент на слободната трговија и бизнисот, пишува Politico.
Амбицијата на Макрон е да го претвори состанокот на лидерите на ЕУ „во клучен момент“, рече извор близок до францускиот претседател, кој, како и другите во овој напис, остана анонимен поради чувствителноста на темата.
Неговиот план, кој им го презентираше на претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и претседателот на Советот Антонио Коста минатата недела, предвидува Европа со повеќе јавни инвестиции, помала зависност од трговските партнери, поразновидни синџири на снабдување, посилна поддршка за домашната индустрија преку правилата „Купувајте европско“ во јавните набавки и помалку бирократија.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц и италијанската премиерка Џорџа Мелони веројатно нема да се согласат. Во последните недели, тие јасно ставија до знаење дека претпочитаат пристап што би ја поттикнал европската индустрија, но со помалку протекционистички нијанси за да се избегне отуѓување на потенцијалните трговски и инвестициски партнери.
„Мораме повторно да ја направиме нашата економија конкурентна“, им рече Мерц на германските пратеници кон крајот на јануари, истакнувајќи дека Европа заостанува зад САД и Кина повеќе од една деценија. „Сега мора да го смениме овој тренд“.
На француските планови „Made in Europe“ сè уште посилно спротивставуваат Естонија, Финска, Латвија, Литванија, Холандија и Шведска. Во заеднички документ објавен пред самитот, тие предупредија дека инсистирањето на европски преференции ризикува „да ги одврати инвестициите од ЕУ“.
Соочен со таков отпор, на Макрон ќе му биде тешко да ја освои новата моќна двојка во Европа, особено со оглед на тоа што во Брисел се смета за претседател во заминување чиј мандат завршува за нешто повеќе од една година.
„Во Брисел сте толку силни колку што сте силни дома“, рече еден дипломат од ЕУ. „Да бев на местото на Макрон, ќе бев загрижен за засилената соработка меѓу Мерц и Мелони.“
Најновата иницијатива на Макрон беше поттикната од заканите од американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини на извозот од ЕУ доколку биде реизбран.
Иако тензиите со Вашингтон се намалија, Париз верува дека Брисел не смее да го спушти гардот и треба целосно да го прифати „европскиот суверенитет“, како што рече еден член од тимот на Макрон.
„Конфликти како оној околу Законот за намалување на инфлацијата во САД ќе се случат повторно, можеби за нешто друго. Ќе има турбуленции“, рече друг француски функционер.
Но, дури и кога станува збор за справување со непредвидливиот Трамп, ставот на Макрон се разликува од новото италијанско-германско партнерство. Мелони и Мерц имаат повнимателен пристап, додека францускиот претседател, кој долго време го нарекуваше Трамп пријател, сега јавно демонстрира конфронтациски став.
„И Мерц и Мелони имаат помала веројатност од Макрон да го налутат претседателот Трамп“, вели Алберто Рици, политички аналитичар во Европскиот совет за надворешни односи. „Рим и Берлин, за разлика од Париз, се поизложени во однос на јавните набавки, особено воената опрема“.
Италијанските функционери блиски до премиерот во последните денови не кријат дека Мелони е повеќе заинтересиран за зајакнување на врските со Германија отколку со Франција.
Минатиот месец, Германија и Италија потпишаа заеднички документ во кој ги наведуваат своите приоритети за самитот - вид документ што Франција и Германија го составуваа заедно. Во него, тие поддржаа помек став за европските преференции што би се однесувале само на „клучните и основните стратешки сектори“.
Берлин дополнително ги разработи своите приоритети во друг документ што го виде Politico, а кој се фокусира на намалување на регулативата и олеснување на компаниите да работат преку границите за продлабочување на единствениот пазар.
Мерките „Made in Europe“ што ги заговара Франција не се споменати во него.
„Кога станува збор за француската визија за стратешката автономија на ЕУ, земјите како Италија и Германија - водечките индустриски и трговски сили во Европа - секако мора да бидат внимателни да не се поткопаат себеси, а со тоа и економската сила на целата Унија“, рече друг дипломат од ЕУ.
Разликите во ставовите повторно излегоа на виделина додека Комисијата се бори да го финализира својот Индустриски пакт, клучна мерка за која се залага комесарот за внатрешен пазар Тиери Бретон, близок сојузник на Макрон. Неговото усвојување веќе беше одложено двапати поради несогласувања околу одредбата „Made in Europe“.
Мелони и Мерц, исто така, организираат состанок пред самитот истиот ден со повеќе од десетина земји со слични размислувања за да разговараат за приоритетите, но без Макрон. Францускиот претседател е поканет, според национален функционер, но сè уште не го потврдил своето присуство до петокот. На прашањето дали Макрон ќе присуствува, неговата канцеларија не одговори веднаш на барањето за коментар во петокот.
