Мексико Сити тоне со брзина од 25 см годишно, а НАСА го следи овој процес од вселената. Причината е подземно езеро кое останало без вода.
Мексико Сити, град со околу 20 милиони жители, брзо тоне во земјата по децении осиромашување на подземните води, а овој процес може да се види дури и од вселената.
Ова звучи како заплет од холивудски филм за катастрофа - но токму тоа се случува во Мексико Сити, главниот град на Мексико, пишува Florida Today.
Сателитот NISAR, лансиран во јули 2025 година од американската вселенска агенција НАСА и Индиската организација за вселенски истражувања (ИСРО), го следи движењето на земјата во градот и покажа колку брзо тоне. Последиците се скапи и видливи преку оштетување на инфраструктурата - вклучувајќи ги патиштата и градското метро.
Според најновите сателитски снимки објавени од НАСА, Мексико Сити тоне речиси 25 сантиметри годишно, што го прави еден од најголемите градови во светот со најбрзо пропаѓање.
Во текот на 90-тите и 2000-тите, некои делови од градот потонувале и до околу 35 см годишно, според AP.
Градот и неговата поширока област, која со своите повеќе од 20 милиони жители и површина од околу 7.800 квадратни километри е една од најголемите и најгусто населените урбани области во светот - е изградена на поранешно езерско корито. Многу од денешните улици во центарот некогаш биле канали, а оваа традиција продолжува и денес во руралните предградија.
Причината е подземно езеро кое останало без вода, па затоа пропаѓањето на градот изграден на површината изгледа неизбежно.
Некои делови веќе паднале под површината на пресушеното езеро, додека други сè уште се над површината, но научниците велат дека постои зголемен ризик од површинско пукање, што би можело дополнително да ја оштети инфраструктурата и да предизвика контаминација на преостанатите резерви на вода.
Интензивното пумпање на подземните води и урбанизацијата драматично го намалија водоносниот слој (слој што содржи вода), поради што градот тоне повеќе од еден век. Ова доведе до видливо навалување на голем број историски градби, вклучувајќи ја и Метрополитенската катедрала, чија изградба започнала во 1573 година.
Намалувањето на водоносниот слој дополнително ја влоши хроничната криза во снабдувањето со вода, за која се очекува само да се влоши.
„Тоа ја оштетува клучната инфраструктура на градот, како што се метрото, канализацијата, водата, станбените објекти и улиците. Тоа е огромен проблем“, рече истражувачот Енрике Кабрал-Кано од Националниот автономен универзитет во Мексико.
Во некои делови од градот, како што се главниот аеродром и споменикот познат како Ангелот на независноста, земјата тоне во просек за околу 2 сантиметра месечно, според НАСА. Вкупно, тоа се околу 24 сантиметри годишно, додека за помалку од еден век градот потонал повеќе од 12 метри, според Кабрал.
„Имаме една од највисоките стапки на слегнување на земјиштето во светот“, рече тој.
Мексико Сити тоне толку брзо што слегнувањето може да се види од вселената. Проценките се базираат на мерења од сателитот NISAR, кој може да ги следи промените на површината на Земјата во реално време. Научникот од NISAR, Пол Розен, рече дека проектот, со снимање на детали за Земјата од вселената, исто така „ни кажува нешто за тоа што навистина се случува под површината“.
„Тоа е практично документација за сите овие промени во еден град. Можете да го видите целиот обем на проблемот“, рече тој.
Тимот се надева дека со текот на времето ќе може уште повеќе да зумира на специфични области и еден ден да добие мерења на ниво на поединечни згради.
Пошироко, истражувачите се надеваат дека ќе ја применат оваа технологија низ целиот свет за да следат работи како природни катастрофи, промени во раседните линии, ефектите од климатските промени во региони како Антарктикот и друго. Розен рече дека би можела да се користи за зајакнување на системите за предупредување, дозволувајќи им на научниците, на пример, да ги известат владите за потребите за евакуација во случај на вулкански ерупции.
За Мексико Сити, оваа технологија претставува голем чекор во подобро разбирање на проблемот и ублажување на неговите последици, рече Кабрал. Властите во голема мера со децении го игнорираа проблемот, но растечката криза со водата поттикна поголеми инвестиции во истражувањето.
Сликите од сателитот NISAR и податоците што доаѓаат со нив ќе бидат клучни за научниците и службените лица додека планираат како да го решат овој проблем, пишува AP.
„За да се ублажи ситуацијата на долг рок, првиот чекор е едноставно да се разбере“, рече Кабрал.
Во Мексико Сити денеска е отворањето на 23. Светско првенство во фудбал на ФИФА, а турнирот ќе почне со дуелот меѓу домашниот Мексико и Јужна Африка.
