Москва се повлекува од договорот со САД: Каде ќе одат 34 тони плутониум за 17.000 боеви глави?

Долниот дом на рускиот парламент денеска одобри повлекување од договорот со САД за намалување на огромните залихи на плутониум за оружје, останат од илјадници нуклеарни боеви глави од Студената војна.

Договорот за управување и отстранување на плутониум (PMDA), потпишан во 2000 година, ги обврза и САД и Русија да се ослободат од најмалку 34 тони плутониум за оружје, што според американските претставници одговара на количината на елементот за дури 17.000 нуклеарни боеви глави. Договорот стапи во сила во 2011 година.

„САД презедоа низа нови антитурски чекори кои фундаментално ја менуваат стратешката рамнотежа што преовладуваше во времето на Договорот и создаваат дополнителни закани за стратешката стабилност“, објаснуваат руските власти своето повлекување од пактот.

По демонтирањето на илјадници боеви глави по Студената војна, и Москва и Вашингтон сè уште имаат огромни залихи на плутониум за оружје, кој беше скап за складирање и претставуваше потенцијален ризик од ширење.

Целта на PMDA беше да се отстрани плутониумот за оружје со негово претворање во побезбедни форми, како што е гориво со мешан оксид (MOX), или со испуштање плутониум во брзи неутронски реактори за производство на електрична енергија.

Во 2016 година, Русија го суспендираше спроведувањето на договорот, наведувајќи ги санкциите на САД и она што го нарече акти на непријателство против Русија, потоа проширувањето на НАТО и промените во начинот на кој САД го отстрануваат својот плутониум.

Русија во тоа време изјави дека САД не го почитувале договорот откако Вашингтон, без руско одобрение, едноставно го разредил плутониумот и го отстранил.

Русија и САД се убедливо најголемите нуклеарни сили во светот и заедно контролираат околу 8.000 нуклеарни боеви глави, што е сè уште далеку под рекордните 73.000 боеви глави во 1986 година, според Федерацијата на американски научници.