Пред средбата на 15 август меѓу Доналд Трамп и Владимир Путин за Украина, обновена е дебатата за отстапување на територија. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, верува дека разговорите за ова се неизбежни. Министрите за надворешни работи на ЕУ сакаат да постигнат договорен став за оваа тема, пишува Deutsche Welle.
Отстапување на територија за мир меѓу Украина и Русија? Западните партнери на Киев долго време остро се спротивставуваа на овој предлог. Но, пред средбата меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и шефот на Кремљ, Владимир Путин, што ќе се одржи во петок во Алјаска, дебатата повторно се разгоре. Трамп веќе нагласи: „Ќе има размена на територија - на заемно задоволство“.
Сега се јави и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте. Тој нагласи дека во идните преговори нема да биде можно да се избегнат дискусии за областите под руска контрола.
Руте нагласи дека Украина е суверена држава која одлучува за својата геополитичка иднина. Но, тој за американската телевизија ABC изјави: „Во овој момент мора да го прифатиме фактот дека Русија контролира дел од украинската територија“.
По прекинот на огнот, прашањето ќе биде како ќе се развиваат работите понатаму за Украина кога станува збор за територијални прашања и можни безбедносни гаранции. Според еден можен договор, Русија би можела да ја задржи де факто контролата врз одредени области, но нема да мора да биде правно признаена. Тој посочи на примерот на деценискиот став на Западот кон советската окупација на балтичките држави.
Руте го пофали ангажманот на Трамп и рече дека тоа е тест што ќе покаже колку сериозно Путин ја гледа можноста за завршување на војната. Средбата би можела да биде важен чекор кон сеопфатни преговори, додаде тој.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски сè уште не е поканет. Тој категорично ја отфрла можноста за отстапување на украински територии. „Во секој случај ќе ја браниме нашата земја и нашата независност“, нагласи тој. Додаде дека сè што се однесува на Украина мора да се одлучи со учество на Украина.
Претседателот не може сам да донесе одлука за отстапување на територија. Ова би барало промена на Уставот, што, најверојатно, би предизвикало сериозни внатрешнополитички превирања.
Украинскиот претседател смета дека средбата во петок е нов обид за измама од Москва.
„Ја разбираме намерата на Русите да ја измамат Америка и нема да го дозволиме тоа“, нагласи тој. Зеленски рече дека ја цени решителноста на Трамп да ја заврши војната. Сепак, единствената причина за продолжување на убивањето во Украина, според неговите зборови, е желбата на Путин да води војна „и да манипулира со секого со кого доаѓа во контакт“.
Украинскиот амбасадор во Германија, Олексиј Макеев, исто така изјави дека фокусот не треба да биде само на територијалните прашања, туку и на луѓето. Тој рече дека милиони украински мажи и жени денес живеат под руска окупација, дека стотици илјади деца се преобразуваат на руски начин. А какви се кршењата на човековите права на окупираните територии, „не можеме ни да замислиме, бидејќи немаме пристап таму“.
Затоа, вели Макеев, Украина и Европа не смеат да дозволат тоа да му се остави на Путин. Многу луѓе изморени од војната во Украина имаат роднини на окупираните територии. И поради тоа, отстапувањето на територијата нема да биде лесно, рече украинскиот амбасадор.
Сепак, европските земји стравуваат дека Украина и европските интереси би можелo да бидат компромитирани на состанокот во Алјаска.
„Клучните интереси на Европа се во прашање“, изјави комесарката за надворешни работи на ЕУ, Каја Калас, на вонредниот состанок на министрите за надворешни работи на ЕУ. Таа нагласи дека секој договор меѓу САД и Русија мора да ги вклучи Украина и ЕУ „бидејќи станува збор за безбедноста на Украина и цела Европа“. Таа додаде дека руската агресија не смее да биде наградена и дека областите под привремена руска окупација ѝ припаѓаат на Украина.
И покрај меѓународната потерница за претседателот Путин, состанокот треба да се одржи во Алјаска - без претседателот Зеленски. Но, сепак е можно тој да биде поканет, изјави за CNN амбасадорот на САД во НАТО, Метју Витакер, додавајќи дека одлуката ќе ја донесе претседателот Доналд Трамп.
Зборувајќи за „размената на територија“ меѓу Русија и Украина што ја воведе Трамп, Витакер рече дека е важно да се најде решение за кое сите ќе се согласат и дека преговарачите во моментов размислуваат кои области ќе бидат опфатени.
САД стануваат сè понетрпеливи кон Русија и Украина. Потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс, повтори дека САД имаат намера да престанат да ја поддржуваат финансиската поддршка на Украина. Во интервју за Fox News, тој рече дека тој и Трамп веруваат дека „САД завршиле со финансирање на активности поврзани со војната во Украина“, дека се бара мирно решение и крај на убиствата и дека Американците повеќе не сакаат да плаќаат за овој конфликт со своите даночни долари. Интервјуто е снимено пред официјално да се објави дека Трамп и Путин ќе се сретнат, но не беше емитувано во целост до неделата.