Саудијците ја секнаа нафтата за Европа, итно се бараат алтернативи

Саудиска Арабија ги намали испораките на нафта за Европа откако напади со беспилотни летала оштетија клучен извозен цевковод што води кон Црвеното Море, изјавија извори од секторот за трговија за Reuters. Како резултат на тоа, големите европски купувачи – особено Полска – се принудени итно да бараат алтернативни извори на нафта на пазар каде што цените на товарот веќе надминаа 120 долари за барел.

Саудиска Арабија ги обвинува ирачките паравоени групи за нападите. Поради штетата, Кралството во петокот беше принудено да го затвори својот цевковод „Исток-Запад“, кој служеше како витален канал за снабдување во изминатите шест месеци, штитејќи ја земјата од најлошите последици од евентуална блокада на Ормутскиот Теснец.

Извори од секторите за трговија со нафта и транспорт во вторникот изјавија дека Саудиска Арабија ги известила европските купувачи за откажување на некои септемвриски испораки на сирова нафта, додека операциите за товарење нафта во пристаништето Јанбу на Црвеното Море биле привремено запрени. Државната нафтена компанија Saudi Aramco одби да ја коментира ситуацијата.

Прекинот на саудиските текови преку Црвеното Море ќе го принуди Ријад да се обиде да извезува повеќе нафта преку Ормутскиот Теснец со помош на таканаречени „тајни испораки“ – практика што веќе ја применуваат Обединетите Арапски Емирати и Ирак, според извори од трговијата. Овој начин на транспорт им овозможи на производителите од Заливот да го одржат извозот на ниво од 7 до 9 милиони барели дневно, што претставува меѓу 30 и 40 проценти од количините што ги извезувале пред избувнувањето на конфликтот.

Новиот прекин во снабдувањето веднаш доведе до раст на цените на нафтата. Фјучерс-договорите за сирова нафта „Брент“ се движеа близу 108 долари за барел, додека цените на физичкиот пазар во Европа се уште повисоки, па референтната цена на „Брент“ достигна околу 122 долари за барел, покажуваат податоците на LSEG.

Според податоците на аналитичката куќа Vortex, во неделата од 7 до 13 септември, Саудиска Арабија натоварила 22 милиони барели нафта на 12 танкери на терминалите Рас Танура и Џуаимах, што е двојно повеќе во споредба со шест до седум танкери неделно во претходните три недели. Reuters досега не успеа да утврди точно колку вкупно испораки за Европа ќе бидат откажани или колку долго ќе трае суспензијата на товарењето во пристаништето Јанбу. 

Полската нафтена компанија Orlen забрзано се обидува да обезбеди заменски пратки на сурова нафта од Северното Море и од други, подалечни региони, за да ја надомести ненадејната загуба на испораки од Саудиска Арабија – ова го потврдија пет извори од индустријата.

Aramco стана главен снабдувач на Orlen уште во 2022 година и денес ги покрива околу 40 отсто од потребите на компанијата. Ова ѝ овозможи на Полска да се ослободи од зависноста од руска нафта, но истовремено ја направи директно зависна од саудискиот производител.

Orlen не сакаше да навлегува во детали за поединечни договори, но изјави дека активно управува со залихите за рафинериите да не останат без суровини. 

„Прилагодувањето и оптимизацијата на набавките се редовен дел од работењето на Групацијата Orlen, во зависност од тековните производни потреби и пазарните услови“, изјави портпарол на компанијата за Reuters, додавајќи дека снабдувањето на рафинериите со суровини моментално се одвива без прекини.

Изворите наведуваат дека во петокот и понеделникот Orlen купил неколку пратки сурова нафта преку „спот“ тендери. Според двајца добро упатени соговорници, компанијата набавила нафта од типовите Grane, Johan Sverdrup и Johan Castberg од Северното Море. Двата извора рекоа дека Orlen испратил и понуди за нафта од подалечни извори, вклучувајќи ги американската WTI Midland и казахстанската CPC Blend.

Еден трговец потврди дека во вторникот Orlen објавил нов тендер за купување нафта од Северното Море или од Алжир за испорака во октомври, како и нафта од Гвајана за ноември, но резултатите од тој тендер сè уште не се познати. Подетални информации за понудите не беа достапни, а резултатите не можеа да се потврдат директно кај другата договорна страна.

Orlen и неговите подружници управуваат со рафинерии за нафта во Полска, Литванија и Чешка. Според податоците на аналитичката компанија Kpler, од почетокот на оваа година, полското пристаниште Гдањск на Балтикот примало околу 160.000 барели саудиска нафта дневно, додека литванското пристаниште Бутинге примало околу 63.000 барели дневно.