Додека Франција, едвај закрепнувајќи се од последниот топлотен бран, се подготвува за следниот, метеоролозите предвидуваат враќање на неподносливата жештина оваа недела.
Со тоа доаѓа и прашањето што постојано се поставува од јуни: зошто Французите едноставно не ги вклучуваат клима-уредите? Некои веќе одлучија да ги земат работите во свои раце. Десетици луѓе чекаа во редици пред неколку продавници на Lidl низ парискиот регион минатиот четврток со надеж дека ќе дојдат до клима-уред. Во Обервилиер, предградие на Париз, вратите попуштија под притисокот на толпата и избувна тепачка меѓу купувачите, објавува CNN.
„Видов луѓе како газат едни врз други“, изјави еден очевидец за Le Parisien. „Бев во шок, ме туркаа од сите страни и, за жал, си заминав без клима-уред“, додаде друг.
Само околу 24 проценти од француските домаќинства имаат клима-уреди, според Француската агенција за енергетска транзиција. Тоа е зголемување во однос на 18 проценти пред само две години, но сепак е далеку под приближно 50 проценти во соседна Италија.
Алексија, 26-годишна жена која живее на периферијата на Париз, рече дека попуштила кога слушнала дека доаѓа топлотниот бран.
„Сите клима-уреди што ги гледав веќе беа распродадени. Затоа побрзав да купам пред целосно да ги снема.“
Во меѓувреме, само седум проценти од француските училишта имаат климатизација, а илјадници ги затворија своите врати минатата недела бидејќи температурите во училниците станаа неподносливи. Со повеќе од 2.000 дополнителни смртни случаи регистрирани за време на шестдневниот врв на топлотниот бран во јуни, според здравствените власти, културниот отпор на Франција кон климатизацијата почнува да се намалува.
Културолошки отпор и бирократски пречки
Французите долго време ги сметале клима-уредите за грда, бучна, непотребна и - пред сè - американска работа. Исто така, постои длабоко вкоренето верување дека дишењето климатизиран воздух може да ве разболи. Наместо тоа, француската градежна традиција се потпира на дебели камени ѕидови и затворени прозорци, техники на пасивно ладење кои добро функционирале кога летата биле поблаги.
Потоа, тука се и регулативите. Репутацијата на Франција за бирократија и аминистративни лавиринти се однесува и на поставувањето клима-уреди. Во зградите од 19 век што го дефинираат парискиот архитектонски пејзаж, на станарите рутински им се одбиваат дозволи за инсталирање надворешни единици бидејќи регулативите за наследство го штитат уникатниот изглед на покривите и фасадите на градот, од кои многу се изградени за време на големата реконструкција на главниот град под Наполеон III, предводена од Жорж-Ежен Осман. Во зградите со повеќе сопственици, потребно е одобрение од сите ко-сопственици пред да може да се инсталира фиксна единица, а оние инсталирани без дозвола може да бидат принудно отстранети.
Со приближувањето на претседателските избори во 2027 година, климатизацијата стана жариште на политички контроверзии. Крајнодесничарскиот Национален собир на Марин Ле Пен е најгласниот застапник на климатизацијата, повикувајќи на национален „климатски план“ за опремување на секое училиште и болница и 23 милијарди долари бескаматни владини заеми за да им се помогне на 30 до 40 милиони домаќинства да инсталираат уреди.
Во левицата, мислењата се поделени. Зелените, традиционално најгласните скептици за климатизацијата, го менуваат својот став, а лидерката на партијата Марин Тонделје признава дека ладењето сега е неопходно барем во некои училишта и болници.
Лидерот на крајнолевичарската партија „Непобедлива Франција“, Жан-Лук Меланшон, предупреди против климатизацијата, велејќи дека инсталирањето на клима-уреди насекаде „значи дека ќе се направи уште поголема штета“.
Владата е некаде на средина, одобрувајќи ја итната инсталација на климатизација во болниците, додека се обидува да не остави впечаток дека го напушта францускиот пристап кон борбата против топлината, кој дава приоритет на изолацијата. Колку е напната дебатата стана јасно кога Зелените во четвртокот поднесоа предлог за недоверба на владата во врска со нејзиниот одговор на топлотниот бран. Малку е веројатно дека предлогот ќе помине, но покажува колку е длабоко политизирано прашањето.
Отпорот кон климатизацијата често се оправдува од еколошки причини, врз основа на идејата дека директно придонесува за климатските промени преку енергијата што ја троши.
Во Франција, овој аргумент се судира со енергетската слика на земјата: околу 95 проценти од електричната енергија во Франција доаѓа од извори со ниска емисија на јаглерод, а само нуклеарната енергија обезбедува околу две третини. Користењето клима-уреди на таква мрежа има само дел од јаглеродниот отпечаток што би го имале во земји како Полска или Германија, каде што фосилните горива сè уште сочинуваат многу поголем дел од производството на електрична енергија.
Концентрираната употреба на климатизација може да ги зголеми температурите во градовите со ослободување на отпадна топлина. Тоа е локален феномен, различен од глобалното затоплување предизвикано од емисиите на стакленички гасови, но ги проширува нееднаквостите меѓу оние кои можат да си дозволат климатизација и оние кои не можат.
Активистите за животна средина, исто така, тврдат дека борбата е сведена на бинарен избор помеѓу тоа да се има или да не се има климатизација, што ја фокусира дискусијата на лекување на симптомите, а не на причината.
Но, за сè поголем број Французи, без разлика колку индивидуално се обидуваат да се борат против причините за климатските промени, справувањето со нивните симптоми стана неопходност.
