Древен кинески сеизмоскоп навистина регистрирал земјотреси

Иако сѐ уште не можеме точно да предвидиме земјотрес, одамна регистираме, снимаме и мериме сеизмички потреси. Многумина не знаат дека тој процес започнал пред скоро две илјади години со изумот на првиот сеизмоскоп уште во 132 година од страна на кинескиот пронаоѓач Чан Хен. Направата е неверојатно прецизна во далечинско детектирање земјотреси и не се базира на потреси или поместувања на местото каде што е лоцирана.

Старите Кинези не знаеле дека земјотресите се предизвикани од движењето на тектонските плочи во земјината кора. Тие сметале дека нарушувањето на космичките јин и јанг заедно со незадоволството на небесата поради дејствата извршени од владејачката династија се причините за потресите. Со оглед на тоа што старите Кинези верувале дека земјотресите биле важни знаци од другиот свет, за кинеските лидери било важно да знаат кога земјотрес погодува било кој дел од нивното кралство.

Чан Хен бил астроном, математичар, инженер, географ и пронаоѓач кој живеел за време на династијата Хан (25-220 година). Тој е познат по тоа што открил околу две и пол илјади ѕвезди заведени во ѕвездена карта. Но, можеби неговиот најголем изум е сеизмоскопот направен од бронза со дијаметар од скоро два метра.

Осум фигури на змеј биле распоредени кон осумте главни насоки на компасот, а во секој од нив во устата држел мала бронзена топка. Устите биле надвиснати над жаби кои со отворени усти ги чекале топките. Во зависност од која страна доаѓал земјотресот, соодветниот змеј од устата ја испуштал топката во устата на жабата и така Кинезите знаеле отприлика каде во кралството има земјотрес. Сепак, не се знае точниот механизам кој правел топките да паѓаат при потрес иако развиени се неколку теории.

Никој не верувал дека направата навистина функционира сѐ до 138 година кога еден од змејовите испуштил топка. Со оглед на поставеноста на змејот, потресот требало да биде некаде западно од главниот град Луојан. Неколку дена подоцна стигнала вест од Луојан дека имало земјотрес и тоа точно во времето кога направата го детектирала.

Во 2005 година група научници од Ченчоу, родниот град на пронаоѓачот, успеаја да направат реплика на неговиот сеизмоскоп и успешно да регистрираат земјотреси во Кина и Виетнам.

реклама

Американски и грчки воени авиони утре со прелет над Скопје ќе го поздрават членството на РСМ во НАТО

Read more

Жолта, сина или зелена: Која боја е совршена за спална, а која за дневна соба?

Read more

Во Скопје 24 новозаразени, најмногу од Сарај и од Бутел

Read more

Филипче: Се координираме со соседите за отворање на границите, најверојатно нема да се бараат тестови

Read more

Чек дис аут

Колку се разликува баварскиот од германскиот јазик?

Read more

Како од Хичкок: Џиновски скакулци нападнаа град во Индија

Read more

Пингвини во посета на музеј

Read more

Полнење гориво 6.000 метри на небото

Read more

Магазин

  • play_arrow

Како изгледа процесот на создавање вакцина за COVID-19?

Читај повеќе

Хороскопски знаци кои важат за најголеми одмаздници

Читај повеќе
  • play_arrow

Колку се разликува баварскиот од германскиот јазик?

Читај повеќе

Рецепт на денот: Пита со спанаќ

Читај повеќе

За што лажат жените кога станува збор за сексот?

Читај повеќе

Грција се надева на „глампинг“ – тренд што ќе го спаси туризмот

Читај повеќе
  • filter

Жолта, сина или зелена: Која боја е совршена за спална, а која за дневна соба?

Читај повеќе

Дали вашата професија спаѓа меѓу најстресните?

Читај повеќе
  • play_arrow

Како од Хичкок: Џиновски скакулци нападнаа град во Индија

Читај повеќе