Освен предавството што го направи за грст сребреници, не знаеме многу за Јуда и неговиот живот. Меѓутоа, што друго ни кажува Библијата меѓу редови?
И покрај неговата слава што произлегува од библиските приказни, навистина малку се знае за Јуда. Неговата приказна е толку нејасна што иако многу научници веруваат дека постоел, некои експерти веруваат дека Јуда е измислен лик.
„Никој не успеал да најде никаков извор за Јуда без оглед на раскажаните новозаветни наративи, поради што истакнати мислители се сомневаат во неговото постоење како историска личност“, напиша Сузан Губар, професорка на Универзитетот во Индијана, во својата книга за Јуда, насловена едноставно „Judas“.
За Јуда дознаваме од Библијата од евангелијата според Марко, Матеј, Лука и Јован, како и од Делата на апостолите.
Библиските приказни не кажуваат каде и кога се родил Јуда, но неговата смрт е опишана на различни начини. Од Библијата дознаваме дека Јуда бил ученик на Исус и дека го предал поради, како што пишува во Евангелието по Матеј, познатите 30 сребрени монети. Потоа следи една од најпознатите приказни - онаа за бакнежот на Јуда - со која тој го предал Исус.
Исус потоа бил одведен пред еврејскиот првосвештеник Кајафа, а понатаму пред Понтиј Пилат, римскиот управител на Јудеја. Следувало судење во кое Христос бил осуден на смрт со распнување.
Неодамна преведен коптски текст стар 1.200 години вели дека Јуда користел бакнеж затоа што Исус имал способност да го промени својот изглед. Четирите евангелија, од друга страна, не се обидуваат да објаснат зошто Јуда го бакнал Исус.
Сите евангелија покажуваат дека Исус знаел дека некој негов близок ќе го предаде. Евангелието според Јован вели дека за време на вечерата со учениците, која подоцна станала последна, Исус се соочил со Јуда, велејќи му: „Она што ќе го направиш, направи го побрзо“.
Евангелијата на Лука и Јован објаснуваат дека од време на време сатаната „влегувал“ во Јуда, што можеби влијаело на неговата одлука да го предаде Христос.
Јован во своето Евангелие го опишува како личност со недоверба. Се верува дека Јуда бил благајник на Исус и неговите дванаесет ученици. Носел вреќа со пари од кои понекогаш крадел.
Библијата нуди два различни описи на смртта на Јуда.
Евангелието според Матеј вели дека Јуда се покајал и отишол кај првосвештеникот да врати 30 сребреници.
„Згрешив затоа што предадов невина крв“, рекол Јуда според Евангелието. „Што ни значи тоа нас?“, му одговориле првосвештениците. „Тоа е твоја одговорност“.
Тогаш Јуда ги фрлил парите на подот од храмот и отишол да се обеси.
За 30-те сребреници било купено земјиште, кое станало гробишта за странци, место наречено Крваво поле.
Делата на апостолите го опишуваат крајот на Јуда на подраматичен начин. Велат дека купил нива за 30 сребреници, каде што умрел од несреќна смрт.
„Со платата што ја добил за својата злоба, Јуда купил нива; таму паднал на глава, телото му се распрснало и сите црева му се излеале. Сите во Ерусалим слушнале за тоа, па на својот јазик тоа поле го нарекле Акелдама, т.е. Крваво поле“.
Како замена за Јуда Искариот, апостолите го избрале Матија, исто така ученик од времето на Христовата мисија.
Во 2006 година, National Geographic го објави Евангелието на Јуда, текст од крајот на III век кој го прикажува Јуда во малку поинаква светлина од библиските приказни.
Научниците го нарекуваат ова дело „апокрифно“, што значи дека никогаш не било вклучено во Библијата. Низ античкиот свет биле напишани бројни апокрифни текстови за животот и делата на Исус.
Како и некои други антички текстови, Евангелието на Јуда било напишано на коптски, јазик што се зборувал во Египет во зората на христијанството. Текстот е преведен од тим научници од National Geographic, а во преводот пишува дека Исус побарал од Јуда да го предаде. Евангелието вели дека Христос го испланирал редоследот на настаните што довеле до неговата смрт.
- Неговото презиме веројатно кажува од каде е. Зборот Искариотски (иш-Каријот - איש-קריות) можеби звучи чудно, но истражувачите веруваат дека името значи „човек од Кериот“, град во Јудеја. А, пак, неговото име во оригинална верзија е Јехуда (יהודה), што на еврејски значи „Бог е благодарен“.
- Бил задолжен за финансии. Неколку пасуси во евангелијата алудираат на фактот дека Јуда бил задолжен за парите на учениците, што подразбира заедничка торба што групата ја користела за да ги покрие своите трошоци.
- Останатите ученици не се сомневале во него. Вреди да се напомене дека кога Исус на Тајната вечера објавил дека еден од апостолите ќе го предаде, сите биле изненадени. Всушност, секој од нив го прашал Исус: „Дали јас сум тој?
