Археолози во Гватемала го открија најраниот примерок од „светиот“ календар на Маите меѓу фрагменти од древен мурал.
На еден мал фрагмент од муралот кој некогаш го украсувал ѕидот на храмот, под црната точка и полната линија, може да се видат траги од глава на животно, симболи кои претставуваат „7 елен“ (еден од 260-те дена во календарот).
Историски записи за овој „свет“ календар биле пронајдени и порано во Централна Америка, но било многу тешко да се датираат со сигурност. Ова ново откритие е многу редок пример за јасен хиероглифски ден во годината, кој настанал некаде помеѓу 200 и 300 п.н.е., повеќе од илјада години порано од другите календарски хиероглифи пронајдени во Гватемала.
Археолозите веруваат дека календарот бил во употреба многу пред да биде запишан овој датум, пишува Science Alert.
„Овие докази покажуваат дека повеќе не можеме да издвоиме еден регион на Мезоамерика, како што е Оаксака, како почетна точка за пишување или бележење календари“, велат авторите на студијата.
Откриен во темелите на древна пирамида
Археолозите го пронајдоа овој фрагмент со датум „7 елен“ во темелите на пирамидата Лас Пинтурас, која се наоѓа во Сан Бартол во Гватемала. Пирамидата има неколку историски слоеви на цивилизацијата на Маите, наредени еден врз друг, а најстариот датира од 800 година п.н.е.
Пирамидата е последната градба изградена на тоа место и е позната по насликаните мурали кои ја прикажуваат митологијата на Маите. Под пирамидата се наоѓаат уште неколку постари градби. Во 2005 година, за време на ископувањата на петтиот слој на структурата, археолозите открија остатоци од ѕидови со најраните докази за хиероглифско писмо во регионот на Маите.
При последователните ископувања на истиот слој, веројатно е откриена најраната копија од хиероглифскиот календар на таа древна цивилизација. Фрагменти од обоен малтер веројатно некогаш биле дел од ѕиден мурал, кој во некои делови бил обоен со боја, а на други имало црни линии. Денот „7 елен“, на пример, е напишан со црно.
7 елен
Познато е дека Маите имале 260-дневен „свет“ календар кој сè уште го користат некои домородни заедници. Календарот има 20 дена кои се повторуваат 13 пати годишно. По денот „7 елен“ следуваат „8 зајак“, „9 вода“ и „10 куче“.
Горенаведениот фрагмент е хиероглиф на кој јасно се гледа глава на елен. Над оваа глава, која е врамена со едноставна позадина, е бројот 7 со цртичка и точка. Долниот фрагмент, кој се наоѓа веднаш под календарот, вклучува уште еден хиероглиф со непознато значење. Позицијата на датумот сугерира дека тој служи како еден вид натпис за она што е прикажано подолу.
Можно е еленот исто така да претставува име, бидејќи Маите понекогаш биле именувани по календарски настани. Археолозите, сепак, веруваат дека е поверојатно дека тоа е датум.
Истражувањето An early Maya calendar record from San Bartolo, Guatemala е објавено во списанието Science Advances.
